Thông Số Kỹ Thuật
| Khối lượng mol: | 127.91 g/mol |
| Phân tử khối: | 127.91 |
| Số CAS: | 10034-85-2 |
| Trạng thái: | Lỏng (ở dạng dung dịch nước), khí (ở dạng tinh khiết). |
| Màu sắc: | Không màu, dung dịch có thể chuyển vàng nâu khi tiếp xúc với không khí do oxi hóa I⁻ thành I₂. |
| Tính tan: | Rất tan trong nước, tạo thành axit hydroiodic. |
| Độ tan: | Rất tan trong nước (245 g/100 mL ở 20 °C), tan trong ethanol, ether. |
| Độ pH: | Rất thấp (pH < 1) trong dung dịch nước. |
| Oxi hóa - Khử: | HI là một chất khử mạnh, đặc biệt là I⁻ có số oxi hóa -1. Nó dễ dàng bị oxi hóa thành I₂ (số oxi hóa 0). |
| Nhiệt độ sôi: | -35.36 °C (khí), 127 °C (dung dịch azeotrope 57% HI) |
| Nhiệt nóng chảy: | -50.8 °C |
| Tỷ trọng: | 4.08 g/L (khí), 1.70 g/cm³ (dung dịch 57% HI) |
Máy tính nhanh
* Tự động tính dựa trên 127.91 g/mol
Đặc tính & Ứng dụng
- Tổng hợp hữu cơ: Là một thuốc thử quan trọng trong các phản ứng hóa hữu cơ, đặc biệt là khử hóa.
- Sản xuất iodua: Dùng để tổng hợp các muối iodua như NaI, KI.
- Thuốc thử phân tích: Được sử dụng trong một số phương pháp phân tích hóa học.
- Y học: Một số muối iodua được sử dụng trong y học.
Phương pháp điều chế
- Phòng thí nghiệm: Phản ứng giữa iod và hydro sunfua (H₂S) hoặc hydraazin (N₂H₄).
I₂ + H₂S → 2HI + S - Công nghiệp: Tổng hợp trực tiếp từ H₂ và I₂ ở nhiệt độ cao với xúc tác platin hoặc dùng phản ứng giữa iod và photpho đỏ trong nước.
H₂ + I₂ → 2HI
Tính chất Hóa học
Tác dụng với:
- Kim loại hoạt động: Fe + 2HI → FeI₂ + H₂
- Oxít bazơ: CaO + 2HI → CaI₂ + H₂O
- Bazơ: NaOH + HI → NaI + H₂O
- Muối của axit yếu hơn: Na₂CO₃ + 2HI → 2NaI + H₂O + CO₂
- Chất oxi hóa mạnh: 2HI + Cl₂ → 2HCl + I₂
Không phản ứng:
Các kim loại quý (Au, Pt), một số phi kim kém hoạt động (như N₂ ở điều kiện thường).
Chuỗi chuyển hóa
I₂ + H₂S → HI + S → HI + H₂SO₄ (đặc) → I₂ + SO₂ + H₂O
Hiện tượng thực tế
Dung dịch HI để lâu trong không khí thường chuyển sang màu vàng hoặc nâu do I⁻ bị oxi hóa thành I₂.
Bài tập vận dụng
- Bài tập: Viết phương trình phản ứng của axit hydroiodic với K₂Cr₂O₇ trong môi trường axit.
- Lời giải: 6HI + K₂Cr₂O₇ + 7H₂SO₄ → 3I₂ + Cr₂(SO₄)₃ + K₂SO₄ + 7H₂O
Mẹo nhớ nhanh: Hydroiodic (HI) rất mạnh, <br> Khử hóa giỏi, da thịt phải tránh.
Cảnh báo & An toàn
Nguy hiểm: HI là một axit rất mạnh và chất khử mạnh. Nó có khả năng ăn mòn mạnh da, mắt, đường hô hấp và các mô khác. Hơi HI có thể gây bỏng nghiêm trọng. Khi tiếp xúc với không khí hoặc ánh sáng, nó có thể bị oxi hóa giải phóng I₂ độc hại.
Độc tính: HI rất độc khi hít phải, nuốt phải hoặc tiếp xúc qua da. Gây bỏng nghiêm trọng, ho, khó thở, phù phổi. Nếu hít phải: di chuyển nạn nhân ra không khí trong lành, hô hấp nhân tạo nếu cần. Nếu nuốt phải: không gây nôn, súc miệng, uống nhiều nước. Nếu tiếp xúc với da/mắt: rửa ngay lập tức với nhiều nước trong ít nhất 15 phút và tìm kiếm trợ giúp y tế khẩn cấp.
Thu Thủy
Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.
Cập nhật: 17/11/2026
Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.