| Khối lượng mol: | 461.01 g/mol |
| Phân tử khối: | 461.01 |
| Số CAS: | 10101-63-0 |
| Trạng thái: | Rắn |
| Màu sắc: | Vàng tươi (rắn) |
| Tính tan: | Rất ít tan trong nước lạnh, tan nhiều hơn trong nước nóng, tan trong dung dịch KI đặc và Na₂S₂O₃. |
| Độ tan: | 0.063 g/100 mL (20 °C); 0.44 g/100 mL (100 °C) |
| Độ pH: | Không có |
| Oxi hóa - Khử: | Trong PbI₂, chì có số oxi hóa +2 (Pb²⁺), iod có số oxi hóa -1 (I⁻). Pb²⁺ có thể bị khử thành Pb⁰ trong điều kiện thích hợp (tính oxi hóa yếu của Pb²⁺). I⁻ có tính khử. |
| Nhiệt độ sôi: | 954 °C |
| Nhiệt nóng chảy: | 402 °C |
| Tỷ trọng: | 6.16 g/cm³ |
Máy tính nhanh
* Tự động tính dựa trên 461.01 g/mol
Đặc tính & Ứng dụng
- Nhiếp ảnh: Từng được sử dụng trong các quy trình nhiếp ảnh cổ điển do độ nhạy sáng của nó.
- Thuốc nhuộm: Làm chất tạo màu vàng, mặc dù hiện ít được dùng do độc tính của chì.
- Thuốc thử hóa học: Dùng trong phòng thí nghiệm để tạo kết tủa khi nhận biết ion chì hoặc iodide.
- Pin mặt trời perovskite: Là một tiền chất quan trọng trong tổng hợp các vật liệu perovskite, có tiềm năng trong pin mặt trời hiệu suất cao.
- Thiết bị dò bức xạ: Có thể được sử dụng trong các thiết bị dò tia X và tia gamma nhờ khả năng tương tác với bức xạ.
Phương pháp điều chế
- Trong phòng thí nghiệm:
Bằng phản ứng trao đổi giữa dung dịch muối chì(II) tan (như Pb(NO₃)₂) và dung dịch muối iodide tan (như KI, NaI). Kết tủa vàng PbI₂ sẽ hình thành:
Pb(NO₃)₂(aq) + 2KI(aq) → PbI₂(s)↓ + 2KNO₃(aq) - Trong công nghiệp:
Tương tự như trong phòng thí nghiệm, sản xuất với quy mô lớn hơn từ các nguồn muối chì và iodide.
Tính chất Hóa học
Tác dụng với:
- Muối iodide tan: Tạo kết tủa PbI₂ với các muối chì tan. Ví dụ: KI, NaI.
- Dung dịch axit mạnh (nồng độ cao, nóng): Có thể tan một phần.
- Dung dịch KI đặc: Tạo phức tetraioplumbate(II) ([PbI₄]²⁻), giúp PbI₂ tan.
PbI₂(s) + 2KI(aq) → K₂[PbI₄](aq) - Dung dịch Na₂S₂O₃: Có thể tạo phức thiosulfato với ion Pb²⁺, giúp PbI₂ tan.
Không phản ứng:
PbI₂ là một chất có độ tan rất thấp, do đó nó không phản ứng với nước lạnh, axit loãng, hoặc bazơ loãng. Nó khá trơ với nhiều dung môi hữu cơ thông thường.
Chuỗi chuyển hóa
Pb(NO₃)₂ → PbI₂ (kết tủa) → PbI₂ (dung dịch nóng) → Pb(NO₃)₂ (tái kết tinh)
Hiện tượng thực tế
- Khi trộn dung dịch muối chì(II) không màu với dung dịch kali iodide không màu, ngay lập tức xuất hiện kết tủa màu vàng tươi của chì(II) iodide.
- Nếu đun nóng kết tủa PbI₂ trong nước, nó sẽ tan ra tạo thành dung dịch không màu hoặc vàng nhạt, sau đó khi làm nguội từ từ, các tinh thể PbI₂ màu vàng óng ánh sẽ tái kết tinh, tạo thành 'cơn mưa vàng' (golden rain).
Bài tập vận dụng
Bài tập: Khi cho 100 mL dung dịch chì(II) nitrat 0.1 M tác dụng hoàn toàn với 100 mL dung dịch kali iodide 0.2 M, khối lượng kết tủa chì(II) iodide (PbI₂) thu được là bao nhiêu? (Biết Pb = 207, I = 127).
Lời giải vắn tắt:
1. Tính số mol các chất phản ứng:
n_Pb(NO₃)₂ = 0.1 L * 0.1 M = 0.01 mol
n_KI = 0.1 L * 0.2 M = 0.02 mol
2. Viết phương trình phản ứng:
Pb(NO₃)₂ + 2KI → PbI₂↓ + 2KNO₃
3. Xác định chất hết, chất dư: Từ tỉ lệ 1:2, 0.01 mol Pb(NO₃)₂ cần 0.02 mol KI. Vì số mol KI đủ (0.02 mol), cả hai chất phản ứng hết.
4. Tính số mol PbI₂ tạo thành: Theo phương trình, 1 mol Pb(NO₃)₂ tạo ra 1 mol PbI₂. Vậy 0.01 mol Pb(NO₃)₂ tạo 0.01 mol PbI₂.
5. Tính khối lượng PbI₂:
M_PbI₂ = 207 + 2*127 = 461 g/mol
m_PbI₂ = 0.01 mol * 461 g/mol = 4.61 g
Cảnh báo & An toàn
Sơ cứu:
- Hít phải: Di chuyển nạn nhân ra nơi thoáng khí. Nếu khó thở, hô hấp nhân tạo.
- Tiếp xúc da: Rửa sạch vùng da bị dính bằng xà phòng và nước.
- Tiếp xúc mắt: Rửa mắt dưới vòi nước chảy nhẹ nhàng trong ít nhất 15 phút, đồng thời giữ mí mắt mở.
- Nuốt phải: KHÔNG gây nôn. Súc miệng, uống nhiều nước. Gọi cấp cứu ngay lập tức.
Thu Thủy
Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.