Thông Số Kỹ Thuật
| Khối lượng mol: | 81.97 g/mol |
| Phân tử khối: | 81.97 |
| Số CAS: | 1302-42-7 |
| Trạng thái: | Rắn |
| Màu sắc: | Chất rắn màu trắng |
| Tính tan: | Dễ tan trong nước tạo dung dịch kiềm mạnh. Tan trong dung dịch NaOH đặc, không tan trong cồn. |
| Độ tan: | Rất tan trong nước (~200 g/L ở 20 °C) |
| Độ pH: | Khoảng 11-13 (dung dịch 1% trong nước) |
| Oxi hóa - Khử: | Không có tính oxi hóa hay khử đặc trưng; chủ yếu hoạt động như một bazơ Lewis mạnh và cung cấp ion AlO₂⁻. |
| Nhiệt độ sôi: | Không xác định (Phân hủy trước khi sôi) |
| Nhiệt nóng chảy: | 1650 °C |
| Tỷ trọng: | 1.5 g/cm³ (dạng khan) |
Máy tính nhanh
* Tự động tính dựa trên 81.97 g/mol
Đặc tính & Ứng dụng
- Xử lý nước: Dùng làm chất keo tụ, loại bỏ tạp chất lơ lửng, silica và phosphate trong nước thải, nước cấp.
- Sản xuất giấy: Cải thiện khả năng giữ sợi, làm chất trợ lắng, tăng độ bền và độ sáng của giấy.
- Công nghiệp dệt nhuộm: Dùng làm chất gắn màu, chất ổn định cho thuốc nhuộm.
- Công nghiệp bê tông và xây dựng: Làm chất phụ gia đông cứng nhanh cho xi măng, tăng cường độ bền và khả năng chống cháy cho bê tông.
- Sản xuất gốm sứ và thủy tinh: Cung cấp nhôm oxit để tạo ra sản phẩm bền và chịu nhiệt.
- Chất xúc tác: Sử dụng trong một số phản ứng hóa học.
Phương pháp điều chế
- Trong công nghiệp: Cho nhôm oxit (Al₂O₃) hoặc nhôm hydroxit (Al(OH)₃) phản ứng với dung dịch natri hydroxit (NaOH) đậm đặc, nóng:
Al₂O₃ + 2NaOH → 2NaAlO₂ + H₂O
Al(OH)₃ + NaOH → NaAlO₂ + 2H₂O - Trong phòng thí nghiệm: Hòa tan nhôm kim loại trong dung dịch natri hydroxit:
2Al + 2NaOH + 2H₂O → 2NaAlO₂ + 3H₂
Tính chất Hóa học
Tác dụng với:
- Axit: NaAlO₂ + HCl + H₂O → Al(OH)₃↓ + NaCl (Nếu HCl dư: Al(OH)₃ + 3HCl → AlCl₃ + 3H₂O)
- CO₂: 2NaAlO₂ + CO₂ + 3H₂O → 2Al(OH)₃↓ + Na₂CO₃ (phản ứng tạo kết tủa trắng)
- Muối kim loại nặng: Tạo kết tủa hydroxit tương ứng.
Không phản ứng:
Các dung môi hữu cơ không phân cực (benzen, toluen), dung dịch kiềm mạnh (nếu không có sự thay đổi điều kiện).
Chuỗi chuyển hóa
Al → Al₂O₃ → NaAlO₂ → Al(OH)₃
Hiện tượng thực tế
- Khi hòa tan NaAlO₂ rắn vào nước, dung dịch trở nên nóng lên do phản ứng thủy phân tỏa nhiệt.
- Dung dịch NaAlO₂ có tính kiềm rất mạnh, có thể làm quỳ tím chuyển xanh đậm.
Bài tập vận dụng
Một dung dịch NaAlO₂ có nồng độ 1M. Tính pH của dung dịch đó, biết hằng số bazơ của ion AlO₂⁻ là K_b. (Giả sử ion AlO₂⁻ phân ly hoàn toàn trong nước tạo Al(OH)₄⁻ và OH⁻).
Lời giải vắn tắt: NaAlO₂ → Na⁺ + AlO₂⁻. Trong nước: AlO₂⁻ + 2H₂O ⇌ Al(OH)₄⁻ + OH⁻. pH sẽ rất cao do tính bazơ mạnh.
Mẹo nhớ nhanh: NaAlO₂ "Alu-min-ate" giúp nước sạch, bê tông cứng, ứng dụng rộng khắp, nhớ luôn tính bazơ mạnh!
Cảnh báo & An toàn
Nguy hiểm: NaAlO₂ là một bazơ mạnh, có tính ăn mòn cao đối với da, mắt và đường hô hấp. Có thể gây bỏng nghiêm trọng. Khi hòa tan trong nước, phản ứng tỏa nhiệt mạnh. Tránh hít phải bụi, tiếp xúc trực tiếp với da và mắt. Cần sử dụng đồ bảo hộ cá nhân (găng tay, kính bảo hộ, khẩu trang) khi làm việc.
Độc tính: Gây kích ứng và ăn mòn da, mắt, đường hô hấp và đường tiêu hóa. Có thể gây bỏng hóa chất nghiêm trọng.
Sơ cứu: Rửa ngay lập tức bằng nhiều nước sạch trong ít nhất 15 phút. Nếu nuốt phải, không gây nôn, uống nhiều nước và tìm kiếm trợ giúp y tế khẩn cấp.
Sơ cứu: Rửa ngay lập tức bằng nhiều nước sạch trong ít nhất 15 phút. Nếu nuốt phải, không gây nôn, uống nhiều nước và tìm kiếm trợ giúp y tế khẩn cấp.
Thu Thủy
Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.
Cập nhật: 11/10/2026
Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.