Chuyển đến nội dung chính
Giaiphuongtrinhhoahoc.com Từ điển chuyên sâu

NaAlO₂

Natri metaaluminat

Thông Số Kỹ Thuật
Khối lượng mol:81.97 g/mol
Phân tử khối:81.97
Số CAS:1302-42-7
Trạng thái:Rắn
Màu sắc:Chất rắn màu trắng
Tính tan:Dễ tan trong nước, tạo thành dung dịch kiềm mạnh. Không tan trong rượu.
Độ tan:Tan tốt trong nước (khoảng 50g/100mL nước ở 20°C).
Độ pH:Khoảng 12-13 (dung dịch 1% trong nước)
Oxi hóa - Khử:Không có tính oxi hóa hay khử đặc trưng; nhôm ở trạng thái oxi hóa +3 bền vững.
Nhiệt độ sôi:Không xác định (phân hủy trước khi sôi)
Nhiệt nóng chảy:1650 °C
Tỷ trọng:1.49 g/cm³ (dạng khan)

Máy tính nhanh

* Tự động tính dựa trên 81.97 g/mol

Đặc tính & Ứng dụng

  • Xử lý nước: Là chất keo tụ, trợ lắng hiệu quả, loại bỏ tạp chất lơ lửng và kim loại nặng trong nước thải công nghiệp và nước sinh hoạt.
  • Công nghiệp giấy: Được sử dụng làm chất cố định, giúp tăng độ bền và khả năng chống thấm của giấy.
  • Công nghiệp dệt nhuộm: Làm chất cố định màu, giúp màu nhuộm bền hơn trên sợi vải.
  • Xây dựng: Làm chất phụ gia trong sản xuất bê tông và vữa, tăng tốc độ đông cứng và cải thiện cường độ ban đầu của xi măng.
  • Sản xuất zeolite: Là nguyên liệu thô quan trọng trong tổng hợp zeolite nhân tạo.
  • Sản xuất chất xúc tác: Được dùng làm tiền chất cho các chất xúc tác chứa nhôm.

Phương pháp điều chế

  • Phản ứng trực tiếp: Hòa tan nhôm kim loại hoặc oxit nhôm trong dung dịch natri hydroxit nóng:
    2Al + 2NaOH + 2H₂O → 2NaAlO₂ + 3H₂
    Al₂O₃ + 2NaOH → 2NaAlO₂ + H₂O
  • Công nghiệp: Sản xuất quy mô lớn thường liên quan đến phản ứng giữa nhôm hydroxit và natri hydroxit ở nhiệt độ cao.

Tính chất Hóa học

Tác dụng với:

  • Axit mạnh: Phản ứng tạo muối nhôm và nước (hoặc kết tủa Al(OH)₃ tùy pH).
    NaAlO₂ + 4HCl → NaCl + AlCl₃ + 2H₂O (với lượng HCl dư)
  • CO₂: Tạo kết tủa nhôm hydroxit.
    2NaAlO₂ + CO₂ + 3H₂O → 2Al(OH)₃↓ + Na₂CO₃
  • Muối kim loại nặng: Kết tủa hidroxit kim loại.
    3NaAlO₂ + Fe₂ (SO₄)₃ + 6H₂O → 2Fe(OH)₃↓ + 3Na₂SO₄ + 3Al(OH)₃↓

Không phản ứng:

Các dung môi hữu cơ không phân cực, các chất có tính bazơ yếu hơn.

Chuỗi chuyển hóa

Al → Al₂O₃ → NaAlO₂ → Al(OH)₃

Hiện tượng thực tế

Khi hòa tan NaAlO₂ vào nước, dung dịch trở nên trong suốt và có tính kiềm mạnh. Nếu thêm một lượng nhỏ axit hoặc CO₂ vào dung dịch này, có thể quan sát thấy sự xuất hiện của kết tủa keo trắng (Al(OH)₃).

Bài tập vận dụng

Trong công nghiệp xử lý nước thải, người ta thường dùng dung dịch natri metaaluminat để loại bỏ các ion kim loại nặng. Tính khối lượng NaAlO₂ cần thiết để kết tủa hoàn toàn 200 gam ion Fe³⁺ có trong dung dịch dưới dạng Fe(OH)₃, giả sử hiệu suất phản ứng là 100%.

  • Lời giải vắn tắt:
  • Phản ứng: NaAlO₂ + Fe³⁺ + 2H₂O → Fe(OH)₃↓ + AlO₂⁻ + 2H⁺ (Phản ứng phức tạp hơn trong thực tế, thường qua trung gian Al(OH)₃)
  • Tuy nhiên, nếu coi NaAlO₂ tác dụng như một bazơ gián tiếp tạo kết tủa:
    NaAlO₂ + H₂O ⇌ NaOH + Al(OH)₃
    3NaOH + Fe³⁺ → Fe(OH)₃↓ + 3Na⁺
  • nFe³⁺ = 200 / 55.845 ≈ 3.58 mol
  • Để kết tủa Fe³⁺ cần 3nFe³⁺ mol NaOH, tức là cần 3nFe³⁺ mol NaAlO₂ (giả định phản ứng hoàn toàn tạo NaOH).
  • mNaAlO₂ = 3.58 * 3 * 81.97 ≈ 879.7 gam.
Mẹo nhớ nhanh: Aluminat Natri, tính bazơ mạnh, Xử lý nước tốt, bê tông nhanh đông.

Cảnh báo & An toàn

Nguy hiểm: NaAlO₂ là một bazơ mạnh, có tính ăn mòn cao đối với da, mắt và đường hô hấp. Có thể phản ứng tỏa nhiệt với axit. Hít phải bụi có thể gây kích ứng nghiêm trọng.
Độc tính: Gây kích ứng và ăn mòn nghiêm trọng khi tiếp xúc với da, mắt và đường hô hấp. Nuốt phải có thể gây bỏng đường tiêu hóa.
Sơ cứu: Rửa sạch vùng tiếp xúc với nhiều nước. Gặp bác sĩ ngay lập tức. Nếu hít phải, di chuyển nạn nhân ra nơi thoáng khí.
Ảnh đại diện chuyên gia

Thu Thủy

Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.

Cập nhật: 15/11/2026 Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.

Phản ứng liên quan

Chưa có phương trình nào được ghi nhận với chất này.