Chuyển đến nội dung chính
Giaiphuongtrinhhoahoc.com Từ điển chuyên sâu

CrCl₃

Crom(III) clorua

Thông Số Kỹ Thuật
Khối lượng mol:158.36 g/mol
Phân tử khối:158.36
Số CAS:10025-73-7 (khan), 10060-12-5 (hexahydrate)
Trạng thái:Rắn
Màu sắc:Tím (dạng khan), Xanh đậm (dạng ngậm nước CrCl₃·6H₂O)
Tính tan:Dạng khan ít tan trong nước, tan tốt trong dung dịch chứa các ion Cl⁻ (như HCl). Dạng ngậm nước tan tốt trong nước tạo dung dịch xanh lục.
Độ tan:Khoảng 68.6 g/100 mL nước (25 °C) cho dạng hexahydrate. Dạng khan ít tan.
Độ pH:Khoảng 2.0-3.0 (dung dịch 0.1 M, 25 °C) do thủy phân nhẹ.
Oxi hóa - Khử:Crom trong CrCl₃ có số oxi hóa +3, là trạng thái oxi hóa tương đối bền. Có thể bị khử thành Cr(II) hoặc bị oxi hóa thành Cr(VI) trong điều kiện thích hợp (chất oxi hóa/khử mạnh).
Nhiệt độ sôi:1300 °C
Nhiệt nóng chảy:1152 °C
Tỷ trọng:2.87 g/cm³ (khan)

Máy tính nhanh

* Tự động tính dựa trên 158.36 g/mol

Chất liên quan

Đặc tính & Ứng dụng

  • Xúc tác: Là tiền chất quan trọng trong tổng hợp các hợp chất hữu cơ của crom, thường dùng làm xúc tác trong nhiều phản ứng hữu cơ, ví dụ như trong phản ứng tổng hợp Ziegler-Natta.
  • Thuốc nhuộm: Được sử dụng làm chất cầm màu (mordant) trong công nghiệp dệt nhuộm, giúp thuốc nhuộm bám chắc hơn vào sợi vải.
  • Mạ điện: Dùng trong quá trình mạ crom, tạo lớp phủ chống ăn mòn và trang trí cho kim loại.
  • Phụ gia thức ăn chăn nuôi: Một lượng nhỏ được thêm vào thức ăn vật nuôi như một nguồn cung cấp crom, hỗ trợ chuyển hóa glucose.
  • Chất khởi đầu: Là chất khởi đầu để điều chế các hợp chất crom khác.

Phương pháp điều chế

  • Trong phòng thí nghiệm:
    2Cr + 6HCl (loãng) → 2CrCl₃ + 3H₂ (phản ứng không trực tiếp tạo CrCl₃ khan)
    Thường điều chế từ Cr₂O₃ hoặc Cr(OH)₃ bằng cách nung với cacbon và clo:
    Cr₂O₃ + 3C + 3Cl₂ → 2CrCl₃ + 3CO
  • Trong công nghiệp:
    Điều chế từ quặng cromit hoặc các hợp chất crom(III) khác thông qua quá trình clo hóa ở nhiệt độ cao.

Tính chất Hóa học

Tác dụng với:

  • Chất kiềm mạnh: CrCl₃ + 3NaOH → Cr(OH)₃↓ + 3NaCl
    Cr(OH)₃ + NaOH (dư) → Na[Cr(OH)₄] (phức chất hydroxo)
  • Chất khử: CrCl₃ có thể bị khử về CrCl₂ (Cr(II)) bằng các chất khử mạnh như Zn/HCl.
  • Chất oxi hóa: Trong môi trường kiềm mạnh, Cr(III) có thể bị oxi hóa thành Cr(VI) bởi các chất oxi hóa mạnh như H₂O₂ hoặc Br₂.
  • Chất tạo phức: Tạo phức với nhiều phối tử khác nhau (ví dụ: NH₃, H₂O, CN⁻).

Không phản ứng:

CrCl₃ khan không phản ứng với nước lạnh (nhưng sẽ từ từ thủy phân khi có xúc tác), không phản ứng với các axit hoặc bazơ loãng khi ở trạng thái khan.

Chuỗi chuyển hóa

Cr₂O₃ → CrCl₃ → Cr(OH)₃ → NaCrO₂ → Cr₂O₃

Hiện tượng thực tế

  • Khi thêm dung dịch NaOH vào dung dịch CrCl₃, ban đầu xuất hiện kết tủa keo màu xanh lục.
  • Khi đun nóng nhẹ dung dịch CrCl₃ ngậm nước, màu xanh lục có thể chuyển sang tím nhạt do sự thay đổi của phức chất.

Bài tập vận dụng

  • Bài tập: Viết phương trình phản ứng khi cho CrCl₃ tác dụng với dung dịch NaOH dư và giải thích hiện tượng.
  • Lời giải:
    CrCl₃ + 3NaOH → Cr(OH)₃↓ (kết tủa xanh lục)
    Cr(OH)₃ + NaOH (dư) → Na[Cr(OH)₄] (dung dịch trong suốt màu xanh lá cây đậm) hoặc NaCrO₂ + 2H₂O
    Hiện tượng: Ban đầu xuất hiện kết tủa màu xanh lục, sau đó kết tủa tan dần tạo thành dung dịch màu xanh lá cây đậm.
Mẹo nhớ nhanh: Crom Ba Clorua, màu tím xinh,<br>Trong nước hòa tan, thành xanh lục linh.

Cảnh báo & An toàn

Nguy hiểm: Chromium(III) chloride có thể gây kích ứng da, mắt và đường hô hấp. Dạng bụi có thể hít phải gây tổn thương phổi. Mặc dù crom(III) ít độc hơn crom(VI), vẫn cần thận trọng. Tránh nuốt phải. Không được thải ra môi trường. Sử dụng trong khu vực thông gió tốt, đeo găng tay và kính bảo hộ.
Độc tính: Chromium(III) chloride có độc tính trung bình. Tiếp xúc lâu dài hoặc liều lượng cao có thể gây hại cho gan, thận. Hít phải bụi có thể gây viêm đường hô hấp.
Sơ cứu:
  • Hít phải: Di chuyển nạn nhân ra vùng không khí trong lành.
  • Tiếp xúc da: Rửa sạch bằng xà phòng và nước.
  • Tiếp xúc mắt: Rửa mắt bằng nước sạch trong ít nhất 15 phút.
  • Nuốt phải: Súc miệng, không gây nôn. Uống nhiều nước. Đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Ảnh đại diện chuyên gia

Thu Thủy

Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.

Cập nhật: 15/11/2026 Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.

Phản ứng liên quan

Chưa có phương trình nào được ghi nhận với chất này.