Chuyển đến nội dung chính
Giaiphuongtrinhhoahoc.com Từ điển chuyên sâu

HF

Axit hydrofluoric

Thông Số Kỹ Thuật
Khối lượng mol:20.01 g/mol
Phân tử khối:20.01
Số CAS:7664-39-3
Trạng thái:Lỏng (dung dịch trong nước); Khí (Hydro fluoride khan)
Màu sắc:Không màu
Tính tan:Tan hoàn toàn trong nước, tạo thành dung dịch axit mạnh.
Độ tan:Tan vô hạn trong nước ở 20 °C.
Độ pH:Dung dịch 1M có pH xấp xỉ 1.0
Oxi hóa - Khử:HF chủ yếu thể hiện tính axit mạnh. Ion F⁻ có tính khử yếu. Trong các phản ứng đặc biệt với chất oxi hóa mạnh có thể tạo hợp chất của flo với số oxi hóa dương.
Nhiệt độ sôi:19.5 °C (HF khan); Dung dịch có nhiệt độ sôi cao hơn tùy nồng độ
Nhiệt nóng chảy:-83.6 °C (HF khan)
Tỷ trọng:1.15 g/cm³ (dung dịch 48% ở 25 °C)

Máy tính nhanh

* Tự động tính dựa trên 20.01 g/mol

Chất liên quan

Đặc tính & Ứng dụng

  • Công nghiệp bán dẫn: Khắc kính, làm sạch bề mặt silic.
  • Sản xuất Teflon: Tiền chất quan trọng để sản xuất các hợp chất fluor hữu cơ.
  • Khai thác dầu khí: Tăng cường khả năng thu hồi dầu bằng cách hòa tan cát và silicat.
  • Sản xuất nhôm: Dùng trong quá trình điện phân quặng bauxite (sau khi chuyển hóa thành AlF₃).
  • Chế tạo kính mờ: Khắc chữ, hoa văn trên thủy tinh.

Phương pháp điều chế

  • Phòng thí nghiệm và Công nghiệp: Cho axit sulfuric đặc nóng tác dụng với fluorit (CaF₂).
    CaF₂(r) + H₂SO₄(l) → CaSO₄(r) + 2HF(k)
    Khí HF sau đó được hòa tan trong nước để tạo dung dịch axit hydrofluoric.

Tính chất Hóa học

Tác dụng với:

  • Kim loại (trước H): Mg + 2HF → MgF₂ + H₂
  • Oxit bazơ: CaO + 2HF → CaF₂ + H₂O
  • Bazơ: NaOH + HF → NaF + H₂O
  • Muối của axit yếu hơn: Na₂CO₃ + 2HF → 2NaF + H₂O + CO₂
  • Silic dioxide (thủy tinh): SiO₂ + 4HF → SiF₄ + 2H₂O

Không phản ứng:

Polyethylene, polypropylene, Teflon (PTFE), một số hợp kim chuyên dụng (ví dụ: Hastelloy C-276).

Chuỗi chuyển hóa

CaF₂ + H₂SO₄ → HF + CaSO₄

Hiện tượng thực tế

  • HF ăn mòn mạnh thủy tinh, gốm sứ, nên phải được bảo quản trong bình nhựa (polyethylene, teflon).
  • Khi tiếp xúc với da, ban đầu có thể không gây đau đớn rõ rệt nhưng sau đó gây bỏng sâu và đau dữ dội.

Bài tập vận dụng

  • Bài tập: Một lượng 10g đá fluorit (CaF₂) chứa 90% khối lượng CaF₂ được cho tác dụng với lượng dư axit sulfuric đặc nóng. Tính thể tích khí HF (đktc) thu được sau phản ứng (giả sử hiệu suất 100%).
    Lời giải:
    Khối lượng CaF₂ nguyên chất = 10g * 0.90 = 9g.
    Số mol CaF₂ = 9g / 78.08 g/mol ≈ 0.115 mol.
    Theo PTHH: CaF₂ + H₂SO₄ → CaSO₄ + 2HF.
    Số mol HF = 2 * số mol CaF₂ = 2 * 0.115 mol = 0.23 mol.
    Thể tích khí HF (đktc) = 0.23 mol * 22.4 L/mol ≈ 5.152 L.
Mẹo nhớ nhanh: Hydrofluoric (HF) rất ghê,<br>Ăn mòn xương cốt, chẳng hề tha ai.<br>Canxi là địch, giải ngay nguy,<br>Bỏng HF, đừng có ỷ y!

Cảnh báo & An toàn

Nguy hiểm: HF là chất cực kỳ ăn mòn và độc hại. Gây bỏng hóa học sâu, đau đớn dữ dội và có thể gây tử vong do rối loạn điện giải (hạ canxi máu, tăng kali máu) ngay cả với diện tích tiếp xúc nhỏ. Phản ứng mạnh với kim loại giải phóng khí H₂, có thể gây cháy nổ. Ăn mòn kính, gốm sứ và nhiều kim loại.
Độc tính: Rất độc khi hít phải, nuốt phải hoặc tiếp xúc qua da. Gây bỏng sâu, hoại tử mô và có thể hấp thụ vào máu, gây hạ canxi máu nghiêm trọng, rối loạn nhịp tim và tử vong. Sơ cứu: Rửa ngay lập tức bằng nước nhiều trong ít nhất 15 phút. Ngâm vùng bị bỏng vào dung dịch calcium gluconate hoặc bôi gel calcium gluconate. Gọi cấp cứu y tế ngay lập tức.
Ảnh đại diện chuyên gia

Thu Thủy

Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.

Cập nhật: 17/11/2026 Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.

Phản ứng liên quan

Chưa có phương trình nào được ghi nhận với chất này.