| Khối lượng mol: | 98.077 g/mol |
| Phân tử khối: | 98.077 |
| Số CAS: | 12003-62-2 |
| Trạng thái: | Rắn |
| Màu sắc: | Chất rắn màu trắng |
| Tính tan: | Dễ tan trong nước tạo dung dịch kiềm mạnh, không tan trong ethanol. |
| Độ tan: | Tan tốt trong nước (xấp xỉ 20 g/100 mL nước ở 20°C), tạo dung dịch kiềm. |
| Độ pH: | >12 (dung dịch 1% trong nước) |
| Oxi hóa - Khử: | Là một muối, không thể hiện tính oxi hóa hay khử đặc trưng trong các phản ứng thông thường. Ion aluminat [Al(OH)₄]⁻ hoặc [AlO₂]⁻ có thể tồn tại trong dung dịch kiềm. |
| Nhiệt độ sôi: | Không xác định (phân hủy trước khi sôi) |
| Nhiệt nóng chảy: | Không xác định (phân hủy ở nhiệt độ cao) |
| Tỷ trọng: | 2.44 g/cm³ (dạng khan) |
Máy tính nhanh
* Tự động tính dựa trên 98.077 g/mol
Đặc tính & Ứng dụng
- Xử lý nước: Sử dụng làm chất keo tụ, giúp loại bỏ các hạt lơ lửng và tạp chất trong nước thải, nước cấp.
- Công nghiệp giấy: Cải thiện quá trình định hình giấy, tăng độ bền và độ trắng của sản phẩm.
- Sản xuất chất xúc tác: Là tiền chất hoặc thành phần trong sản xuất một số chất xúc tác.
- Công nghiệp vật liệu xây dựng: Có thể được dùng trong sản xuất bê tông chịu lửa hoặc các vật liệu gốm sứ.
- Hóa chất trung gian: Sử dụng trong tổng hợp các hợp chất aluminat khác.
Phương pháp điều chế
- Trong công nghiệp: Tổng hợp bằng cách nung chảy bauxite (quặng chứa Al₂O₃) với kali cacbonat (K₂CO₃) hoặc kali hydroxit (KOH) ở nhiệt độ cao, sau đó hòa tan trong nước và kết tinh.
- Trong phòng thí nghiệm: Có thể điều chế bằng cách cho dung dịch Al(OH)₃ hoặc Al₂O₃ tác dụng với dung dịch KOH đậm đặc, nóng:
Al(OH)₃ + KOH → KAlO₂ + 2H₂O (đôi khi viết là Al(OH)₃ + KOH → K[Al(OH)₄])
Tính chất Hóa học
Tác dụng với:
- Với axit: Phản ứng tạo kết tủa Al(OH)₃ rồi tan trong axit dư.
KAlO₂ + 2H₂O + HCl → KCl + Al(OH)₃↓
Al(OH)₃ + 3HCl → AlCl₃ + 3H₂O - Với CO₂: Phản ứng tạo kết tủa Al(OH)₃.
2KAlO₂ + CO₂ + 3H₂O → K₂CO₃ + 2Al(OH)₃↓ - Với muối của kim loại nặng: Có thể tạo kết tủa hydroxit kim loại tương ứng.
Không phản ứng:
Các dung môi hữu cơ không phân cực (như benzen, hexan) hoặc các dung dịch kiềm mạnh (nếu không có sự thay đổi điều kiện).
Chuỗi chuyển hóa
Al₂O₃ → KAlO₂ → Al(OH)₃ → AlCl₃
Hiện tượng thực tế
Khi hòa tan KAlO₂ vào nước, dung dịch trở nên nóng và có tính kiềm mạnh, làm quỳ tím chuyển xanh đậm. Khi thêm từ từ dung dịch axit vào dung dịch KAlO₂, sẽ xuất hiện kết tủa keo trắng Al(OH)₃, sau đó kết tủa tan nếu thêm dư axit.
Bài tập vận dụng
Trong công nghiệp, kali metaaluminat (KAlO₂) được sử dụng làm chất keo tụ trong xử lý nước thải. Một nhà máy xử lý nước cần 19.615 kg KAlO₂ mỗi ngày. Hỏi khối lượng Al₂O₃ cần dùng để điều chế lượng KAlO₂ đó, biết hiệu suất phản ứng là 80%?
- Lời giải vắn tắt:
- KAlO₂ có M = 98.077 g/mol.
- Số mol KAlO₂ = 19615 kg / 0.098077 kg/mol ≈ 200000 mol.
- Theo phương trình tổng quát: Al₂O₃ → 2KAlO₂.
- Số mol Al₂O₃ cần (lý thuyết) = 200000 / 2 = 100000 mol.
- Khối lượng Al₂O₃ (lý thuyết) = 100000 mol * 101.96 g/mol = 10196000 g = 10196 kg.
- Vì hiệu suất 80%, khối lượng Al₂O₃ thực tế cần = 10196 kg / 0.8 = 12745 kg.
Cảnh báo & An toàn
Sơ cứu: Rửa sạch vùng tiếp xúc với nhiều nước. Nếu dính vào mắt, rửa ngay dưới vòi nước chảy ít nhất 15 phút và tìm kiếm trợ giúp y tế. Nếu nuốt phải, không gây nôn, cho nạn nhân uống nhiều nước và gọi cấp cứu.
Thu Thủy
Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.