Thông Số Kỹ Thuật
| Khối lượng mol: | 194.19 g/mol |
| Phân tử khối: | 194.19 |
| Số CAS: | 7789-00-6 |
| Trạng thái: | Rắn |
| Màu sắc: | Vàng |
| Tính tan: | Rất dễ tan trong nước, không tan trong ethanol. |
| Độ tan: | 62.9 g/100 mL nước (20 °C) |
| Độ pH: | Khoảng 9-10 (dung dịch 5% trong nước) |
| Oxi hóa - Khử: | Ion cromat (CrO₄²⁻) có số oxi hóa của crom là +6, thể hiện tính oxi hóa. Trong môi trường axit, nó có thể chuyển thành ion đicromat (Cr₂O₇²⁻) và tính oxi hóa tăng lên. |
| Nhiệt độ sôi: | Không xác định (phân hủy trước khi sôi) |
| Nhiệt nóng chảy: | 975 °C |
| Tỷ trọng: | 2.732 g/cm³ |
Máy tính nhanh
* Tự động tính dựa trên 194.19 g/mol
Đặc tính & Ứng dụng
- Phân tích định lượng: Được sử dụng rộng rãi làm chất chỉ thị trong phương pháp Mohr để chuẩn độ halogenua (Cl⁻, Br⁻, I⁻) bằng bạc nitrat (AgNO₃), tạo kết tủa Ag₂CrO₄ màu đỏ gạch tại điểm cuối.
- Thuốc thử trong phòng thí nghiệm: Dùng để phát hiện các ion kim loại nặng như Ba²⁺, Pb²⁺, Ag⁺ do tạo kết tủa màu.
- Chất tạo màu: Trong một số ứng dụng đặc biệt, có thể dùng làm chất tạo màu vàng, mặc dù ít phổ biến hơn do tính độc.
- Chất ăn mòn và oxy hóa: Trong nghiên cứu, có thể được dùng trong một số phản ứng ăn mòn kim loại hoặc như một tác nhân oxy hóa nhẹ.
Phương pháp điều chế
- Trong công nghiệp: Thường được sản xuất từ quặng cromit (FeCr₂O₄) bằng cách nung chảy với kali cacbonat (K₂CO₃) và vôi (CaO) trong môi trường có không khí, sau đó chiết tách.
- Trong phòng thí nghiệm: Có thể điều chế bằng cách cho kali đicromat (K₂Cr₂O₇) phản ứng với bazơ mạnh như KOH:
K₂Cr₂O₇ + 2KOH → 2K₂CrO₄ + H₂O
Tính chất Hóa học
Tác dụng với:
- Axít mạnh: Chuyển thành đicromat (Cr₂O₇²⁻).
2K₂CrO₄ + H₂SO₄ → K₂Cr₂O₇ + K₂SO₄ + H₂O - Muối bạc: Tạo kết tủa cromat bạc.
2AgNO₃ + K₂CrO₄ → Ag₂CrO₄(s) + 2KNO₃ - Chất khử: Cr(VI) có thể bị khử xuống Cr(III).
2K₂CrO₄ + 3Na₂SO₃ + 5H₂O → 2Cr(OH)₃(s) + 3Na₂SO₄ + 4KOH
Không phản ứng:
Trong điều kiện bình thường, không phản ứng với nước (tan), bazơ yếu, các muối kiềm thổ và kiềm không tạo kết tủa với ion cromat.
Chuỗi chuyển hóa
K₂Cr₂O₇ → (KOH) → K₂CrO₄ → (AgNO₃) → Ag₂CrO₄
Hiện tượng thực tế
Khi nhỏ vài giọt dung dịch AgNO₃ vào dung dịch K₂CrO₄, ban đầu sẽ thấy kết tủa AgCl màu trắng (nếu có Cl⁻) và sau đó là sự xuất hiện của kết tủa Ag₂CrO₄ màu đỏ gạch khi Ag⁺ dư, báo hiệu điểm cuối chuẩn độ.
Bài tập vận dụng
- Bài tập: Cần 25.0 mL dung dịch AgNO₃ 0.10 M để chuẩn độ hoàn toàn 10.0 mL dung dịch chứa ion Cl⁻ bằng phương pháp Mohr, sử dụng K₂CrO₄ làm chỉ thị. Hãy tính nồng độ mol của ion Cl⁻ trong dung dịch ban đầu, biết phản ứng xảy ra là Ag⁺ + Cl⁻ → AgCl(s).
Lời giải:
Số mol Ag⁺ phản ứng = 0.10 M * 0.025 L = 0.0025 mol.
Theo phương trình phản ứng, số mol Cl⁻ = số mol Ag⁺ = 0.0025 mol.
Nồng độ Cl⁻ = 0.0025 mol / 0.010 L = 0.25 M.
Mẹo nhớ nhanh: K₂CrO₄ vàng tươi, chuẩn độ bạc dấu hiệu rõ ràng; Ag₂CrO₄ đỏ gạch, điểm cuối kết tủa bàng hoàng.
Cảnh báo & An toàn
Nguy hiểm: Kali cromat là chất oxy hóa mạnh và có tính ăn mòn. Tiếp xúc có thể gây kích ứng da, mắt và đường hô hấp nghiêm trọng. Đặc biệt, nó là chất độc, có khả năng gây đột biến, gây ung thư và độc cho hệ sinh sản (độc tính tích lũy).
Độc tính: Rất độc khi nuốt phải, hít phải hoặc tiếp xúc qua da. Gây tổn thương nặng cho mắt, da, đường hô hấp và các cơ quan khác. Là chất gây ung thư nhóm 1 (theo IARC) và gây đột biến.
Sơ cứu: Ngay lập tức rửa sạch vùng tiếp xúc với nhiều nước. Nếu hít phải, di chuyển nạn nhân ra nơi thoáng khí. Nếu nuốt phải, không gây nôn, súc miệng và uống nhiều nước, tìm kiếm hỗ trợ y tế khẩn cấp.
Sơ cứu: Ngay lập tức rửa sạch vùng tiếp xúc với nhiều nước. Nếu hít phải, di chuyển nạn nhân ra nơi thoáng khí. Nếu nuốt phải, không gây nôn, súc miệng và uống nhiều nước, tìm kiếm hỗ trợ y tế khẩn cấp.
Thu Thủy
Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.
Cập nhật: 14/11/2026
Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.