Chuyển đến nội dung chính
Giaiphuongtrinhhoahoc.com Từ điển chuyên sâu

(NH₄)₂Cr₂O₇

Amoni dicromat

Thông Số Kỹ Thuật
Khối lượng mol:252.06 g/mol
Phân tử khối:252.06
Số CAS:7789-09-5
Trạng thái:Rắn
Màu sắc:Tinh thể màu cam
Tính tan:Dễ tan trong nước lạnh, tan tốt hơn trong nước nóng; không tan trong ethanol và acetone.
Độ tan:20.7 g/100 mL nước ở 20 °C; 100 g/100 mL nước ở 100 °C.
Độ pH:Dung dịch 0.1M có pH khoảng 4.0 - 5.0 (acid nhẹ)
Oxi hóa - Khử:Là chất oxy hóa mạnh do Cr ở trạng thái +6. Có thể bị khử về Cr³⁺ (màu xanh lục).
Nhiệt độ sôi:Phân hủy ở 200 °C
Nhiệt nóng chảy:167 °C (phân hủy)
Tỷ trọng:2.15 g/cm³

Máy tính nhanh

* Tự động tính dựa trên 252.06 g/mol

Chất liên quan
K₂Cr₂O₇Na₂Cr₂O₇CrO₃Cr₂O₃NH₄Cl

Đặc tính & Ứng dụng

  • Hiệu ứng núi lửa: Được biết đến với phản ứng phân hủy nhiệt ngoạn mục, tạo ra hiệu ứng “núi lửa” với tia lửa và tro Cr₂O₃ màu xanh đậm, thường dùng trong các thí nghiệm biểu diễn khoa học.
  • Chất oxy hóa: Sử dụng làm chất oxy hóa mạnh trong tổng hợp hữu cơ.
  • Chất nhạy sáng: Trong nhiếp ảnh và in ấn (in ấn ảnh kẽm), làm chất nhạy sáng cho gelatine và các chất keo khác.
  • Chất tạo màu: Đôi khi được sử dụng làm chất tạo màu trong gốm sứ và sản xuất sơn.
  • Chất xúc tác: Có thể dùng làm xúc tác trong một số phản ứng hóa học.

Phương pháp điều chế

  • Phòng thí nghiệm: Tổng hợp từ phản ứng giữa amoniac hoặc muối amoni với axit cromic hoặc dicromat natri/kali. Ví dụ:
    2NH₃ + H₂Cr₂O₇ → (NH₄)₂Cr₂O₇
    (NH₄)₂SO₄ + Na₂Cr₂O₇ → (NH₄)₂Cr₂O₇ + Na₂SO₄
  • Công nghiệp: Sản xuất bằng cách cho muối amoni tác dụng với dicromat kiềm.

Tính chất Hóa học

Tác dụng với:

  • Chất khử mạnh: SO₂, H₂S, Fe²⁺, I⁻ (trong môi trường axit).
    Ví dụ: (NH₄)₂Cr₂O₇ + 3SO₂ + H₂SO₄ + H₂O → Cr₂(SO₄)₃ + (NH₄)₂SO₄
  • Chất hữu cơ dễ cháy: Gây cháy nổ mạnh.
  • Chất axit mạnh: Phân hủy giải phóng CrO₃ hoặc có thể chuyển hóa cân bằng.

Không phản ứng:

Với nước (chỉ hòa tan), các bazơ yếu (trong điều kiện thông thường không phản ứng tạo kết tủa ổn định), dung môi không phân cực.

Chuỗi chuyển hóa

(NH₄)₂Cr₂O₇ (nhiệt) -> Cr₂O₃ + N₂ + 4H₂O

Hiện tượng thực tế

  • Phản ứng núi lửa: Khi nung nóng, tinh thể cam (NH₄)₂Cr₂O₇ bốc cháy tạo ra tia lửa, khói trắng (hơi nước) và sản phẩm cuối cùng là chất rắn màu xanh lục sẫm Cr₂O₃ có hình dạng giống như ngọn núi lửa thu nhỏ.
  • Đổi màu với chất khử: Dung dịch amoni dicromat màu cam khi tác dụng với chất khử mạnh (ví dụ như SO₂) sẽ chuyển dần sang màu xanh lục do ion Cr₂O₇²⁻ (Cr⁶⁺) bị khử thành Cr³⁺.

Bài tập vận dụng

  • Bài tập: Cho 12.60 gam Amoni dicromat (NH₄)₂Cr₂O₇ nung nóng hoàn toàn trong không khí, thu được sản phẩm rắn màu xanh, khí nitơ và hơi nước. Tính thể tích khí nitơ (đktc) và khối lượng chất rắn thu được.
    Lời giải vắn tắt:
    PTHH: (NH₄)₂Cr₂O₇ (r) → Cr₂O₃ (r) + N₂ (k) + 4H₂O (k)
    Số mol (NH₄)₂Cr₂O₇ = 12.60 g / 252.06 g/mol ≈ 0.05 mol
    Theo tỉ lệ phản ứng:
    Số mol N₂ = 0.05 mol => V_N₂ = 0.05 mol * 22.4 L/mol = 1.12 L
    Số mol Cr₂O₃ = 0.05 mol => m_Cr₂O₃ = 0.05 mol * 151.99 g/mol ≈ 7.60 g
Mẹo nhớ nhanh: Amoni dicromat cam tươi, lửa bùng xanh tro Cr₂O₃, 'núi lửa' rực rỡ, nhớ tránh xa độc hại!

Cảnh báo & An toàn

Nguy hiểm: Nguy hiểm cháy nổ: Chất oxy hóa mạnh, có thể gây cháy hoặc nổ khi tiếp xúc với các chất hữu cơ, chất khử hoặc dễ cháy. Phân hủy nhiệt mãnh liệt và tự duy trì.
Độc tính: Độc cấp tính và mãn tính, gây kích ứng da, mắt, đường hô hấp. Có thể gây ung thư, đột biến gen và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Tránh hít phải bụi, tiếp xúc trực tiếp với da và mắt.
Độc tính: Độc qua đường hô hấp, tiêu hóa và da. Gây kích ứng mạnh, có thể gây bỏng hóa học. Tiếp xúc lâu dài có thể gây tổn thương gan, thận, hệ thần kinh và có nguy cơ gây ung thư.
Sơ cứu:
  • Hít phải: Di chuyển nạn nhân ra không khí trong lành, hô hấp nhân tạo nếu cần.
  • Dính da: Rửa ngay lập tức bằng nhiều nước và xà phòng, cởi bỏ quần áo nhiễm bẩn.
  • Dính mắt: Rửa sạch mắt bằng nước trong ít nhất 15 phút, nhấc mí mắt trên và dưới.
  • Nuốt phải: Súc miệng, không gây nôn, cho nạn nhân uống nước.

Gọi cấp cứu y tế ngay lập tức trong mọi trường hợp.
Ảnh đại diện chuyên gia

Thu Thủy

Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.

Cập nhật: 14/11/2026 Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.

Phản ứng liên quan

Chưa có phương trình nào được ghi nhận với chất này.