| Khối lượng mol: | 465.96 g/mol |
| Phân tử khối: | 465.96 |
| Số CAS: | 1304-76-3 |
| Trạng thái: | Rắn |
| Màu sắc: | Vàng nhạt đến vàng cam (tùy thuộc vào nhiệt độ và cấu trúc tinh thể) |
| Tính tan: | Không tan trong nước, tan trong axit và bazơ mạnh. |
| Độ tan: | Không tan trong nước (độ tan < 0.001 g/100 mL ở 25 °C). Tan trong axit mạnh như HNO₃, HCl và bazơ mạnh như NaOH đặc nóng. |
| Độ pH: | Không có (rắn không tan trong nước, nhưng có tính lưỡng tính) |
| Oxi hóa - Khử: | Trong Bi₂O₃, bismuth có số oxi hóa +3, là số oxi hóa phổ biến và bền nhất của bismuth. Nó có thể đóng vai trò là chất oxi hóa yếu trong một số điều kiện. |
| Nhiệt độ sôi: | Không xác định (thăng hoa ở nhiệt độ cao) |
| Nhiệt nóng chảy: | 825 °C |
| Tỷ trọng: | 8.90 g/cm³ |
Máy tính nhanh
* Tự động tính dựa trên 465.96 g/mol
Đặc tính & Ứng dụng
- Công nghiệp gốm sứ và thủy tinh: Là chất tạo màu vàng, chất opacifier và làm giảm nhiệt độ nóng chảy.
- Điện tử: Sử dụng trong varistor, tụ điện và cảm biến khí.
- Y học và dược phẩm: Là tiền chất để điều chế các hợp chất bismuth khác dùng trong điều trị loét dạ dày, tiêu chảy (ví dụ: bismuth subsalicylate).
- Chất xúc tác: Trong một số phản ứng hóa học.
- Pin nhiên liệu và thiết bị lưu trữ năng lượng: Là vật liệu dẫn ion oxit.
Phương pháp điều chế
- Phòng thí nghiệm: Nhiệt phân muối bismuth(III) nitrat:
2Bi(NO₃)₃ → Bi₂O₃ + 6NO₂ + 3/2 O₂ (ở nhiệt độ cao) - Công nghiệp: Đốt cháy kim loại bismuth trong không khí:
4Bi + 3O₂ → 2Bi₂O₃. Hoặc thủy phân bismuth(III) muối rồi nung kết tủa bismuth(III) hydroxide.
Tính chất Hóa học
Tác dụng với:
- Axit mạnh: Phản ứng tạo muối bismuth(III) và nước.
Bi₂O₃ + 6HNO₃ → 2Bi(NO₃)₃ + 3H₂O
Bi₂O₃ + 6HCl → 2BiCl₃ + 3H₂O - Bazơ mạnh (đặc nóng): Phản ứng tạo bismuthate.
Bi₂O₃ + 2NaOH (đặc nóng) → 2NaBiO₂ + H₂O (phức tạp hơn, có thể tạo ion BiO₂⁻) - Chất khử mạnh: Có thể bị khử thành kim loại Bi.
Không phản ứng:
Nước (không tan), dung dịch bazơ loãng lạnh.
Chuỗi chuyển hóa
Bi → Bi₂O₃ → Bi(NO₃)₃ → BiCl₃
Hiện tượng thực tế
Bột Bi₂O₃ có màu vàng nhạt, khi nung nóng sẽ chuyển sang màu vàng cam và trở lại màu vàng nhạt khi nguội (hiện tượng đổi màu thuận nghịch).
Bài tập vận dụng
Bài tập: Cho 4.66 g Bismuth(III) oxide (Bi₂O₃) tác dụng vừa đủ với dung dịch axit nitric (HNO₃) 2M. Tính thể tích dung dịch axit nitric cần dùng.
(Cho Bi = 209, O = 16)
Lời giải:
1. Tính số mol Bi₂O₃:
M(Bi₂O₃) = 2 * 209 + 3 * 16 = 418 + 48 = 466 g/mol
n(Bi₂O₃) = 4.66 g / 466 g/mol = 0.01 mol
2. Viết phương trình phản ứng:
Bi₂O₃ + 6HNO₃ → 2Bi(NO₃)₃ + 3H₂O
3. Từ phương trình, suy ra số mol HNO₃:
n(HNO₃) = 6 * n(Bi₂O₃) = 6 * 0.01 mol = 0.06 mol
4. Tính thể tích dung dịch HNO₃:
V(HNO₃) = n(HNO₃) / C(HNO₃) = 0.06 mol / 2 M = 0.03 L = 30 mL
Đáp số: 30 mL.
Cảnh báo & An toàn
Sơ cứu:
- Hít phải: Di chuyển nạn nhân ra nơi thoáng khí.
- Tiếp xúc da: Rửa sạch bằng xà phòng và nước.
- Tiếp xúc mắt: Rửa mắt với nhiều nước trong ít nhất 15 phút.
- Nuốt phải: Súc miệng, uống nhiều nước. Tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu triệu chứng nặng.
Thu Thủy
Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.