Chuyển đến nội dung chính
Giaiphuongtrinhhoahoc.com Từ điển chuyên sâu

Bi₂O₃

Bismuth(III) oxide

Thông Số Kỹ Thuật
Khối lượng mol:465.96 g/mol
Phân tử khối:465.96
Số CAS:1304-76-3
Trạng thái:Rắn
Màu sắc:Vàng nhạt đến vàng cam (tùy thuộc vào nhiệt độ và cấu trúc tinh thể)
Tính tan:Không tan trong nước, tan trong axit và bazơ mạnh.
Độ tan:Không tan trong nước (độ tan < 0.001 g/100 mL ở 25 °C). Tan trong axit mạnh như HNO₃, HCl và bazơ mạnh như NaOH đặc nóng.
Độ pH:Không có (rắn không tan trong nước, nhưng có tính lưỡng tính)
Oxi hóa - Khử:Trong Bi₂O₃, bismuth có số oxi hóa +3, là số oxi hóa phổ biến và bền nhất của bismuth. Nó có thể đóng vai trò là chất oxi hóa yếu trong một số điều kiện.
Nhiệt độ sôi:Không xác định (thăng hoa ở nhiệt độ cao)
Nhiệt nóng chảy:825 °C
Tỷ trọng:8.90 g/cm³

Máy tính nhanh

* Tự động tính dựa trên 465.96 g/mol

Chất liên quan
BiCl₃Bi(NO₃)₃Bi₂S₃Bismuth subsalicylate

Đặc tính & Ứng dụng

  • Công nghiệp gốm sứ và thủy tinh: Là chất tạo màu vàng, chất opacifier và làm giảm nhiệt độ nóng chảy.
  • Điện tử: Sử dụng trong varistor, tụ điện và cảm biến khí.
  • Y học và dược phẩm: Là tiền chất để điều chế các hợp chất bismuth khác dùng trong điều trị loét dạ dày, tiêu chảy (ví dụ: bismuth subsalicylate).
  • Chất xúc tác: Trong một số phản ứng hóa học.
  • Pin nhiên liệu và thiết bị lưu trữ năng lượng: Là vật liệu dẫn ion oxit.

Phương pháp điều chế

  • Phòng thí nghiệm: Nhiệt phân muối bismuth(III) nitrat:
    2Bi(NO₃)₃ → Bi₂O₃ + 6NO₂ + 3/2 O₂ (ở nhiệt độ cao)
  • Công nghiệp: Đốt cháy kim loại bismuth trong không khí:
    4Bi + 3O₂ → 2Bi₂O₃. Hoặc thủy phân bismuth(III) muối rồi nung kết tủa bismuth(III) hydroxide.

Tính chất Hóa học

Tác dụng với:

  • Axit mạnh: Phản ứng tạo muối bismuth(III) và nước.
    Bi₂O₃ + 6HNO₃ → 2Bi(NO₃)₃ + 3H₂O
    Bi₂O₃ + 6HCl → 2BiCl₃ + 3H₂O
  • Bazơ mạnh (đặc nóng): Phản ứng tạo bismuthate.
    Bi₂O₃ + 2NaOH (đặc nóng) → 2NaBiO₂ + H₂O (phức tạp hơn, có thể tạo ion BiO₂⁻)
  • Chất khử mạnh: Có thể bị khử thành kim loại Bi.

Không phản ứng:

Nước (không tan), dung dịch bazơ loãng lạnh.

Chuỗi chuyển hóa

Bi → Bi₂O₃ → Bi(NO₃)₃ → BiCl₃

Hiện tượng thực tế

Bột Bi₂O₃ có màu vàng nhạt, khi nung nóng sẽ chuyển sang màu vàng cam và trở lại màu vàng nhạt khi nguội (hiện tượng đổi màu thuận nghịch).

Bài tập vận dụng

Bài tập: Cho 4.66 g Bismuth(III) oxide (Bi₂O₃) tác dụng vừa đủ với dung dịch axit nitric (HNO₃) 2M. Tính thể tích dung dịch axit nitric cần dùng.
(Cho Bi = 209, O = 16)

Lời giải:
1. Tính số mol Bi₂O₃:
M(Bi₂O₃) = 2 * 209 + 3 * 16 = 418 + 48 = 466 g/mol
n(Bi₂O₃) = 4.66 g / 466 g/mol = 0.01 mol
2. Viết phương trình phản ứng:
Bi₂O₃ + 6HNO₃ → 2Bi(NO₃)₃ + 3H₂O
3. Từ phương trình, suy ra số mol HNO₃:
n(HNO₃) = 6 * n(Bi₂O₃) = 6 * 0.01 mol = 0.06 mol
4. Tính thể tích dung dịch HNO₃:
V(HNO₃) = n(HNO₃) / C(HNO₃) = 0.06 mol / 2 M = 0.03 L = 30 mL
Đáp số: 30 mL.

Mẹo nhớ nhanh: Bismuth oxide, vàng mơ màng, <br>Vừa tan axit, vừa tan bazơ, lưỡng tính rõ ràng.

Cảnh báo & An toàn

Nguy hiểm: Mặc dù bismuth được xem là ít độc hơn các kim loại nặng khác, Bi₂O₃ vẫn có thể gây kích ứng đường hô hấp, mắt và da. Tiếp xúc lâu dài hoặc nuốt phải lượng lớn có thể gây ra các vấn đề về thận và thần kinh. Cần đeo khẩu trang, kính bảo hộ và găng tay khi thao tác.
Độc tính: Được coi là tương đối ít độc so với các hợp chất kim loại nặng khác, nhưng liều cao có thể gây độc cho thận và hệ thần kinh.
Sơ cứu:
  • Hít phải: Di chuyển nạn nhân ra nơi thoáng khí.
  • Tiếp xúc da: Rửa sạch bằng xà phòng và nước.
  • Tiếp xúc mắt: Rửa mắt với nhiều nước trong ít nhất 15 phút.
  • Nuốt phải: Súc miệng, uống nhiều nước. Tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu triệu chứng nặng.
Ảnh đại diện chuyên gia

Thu Thủy

Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.

Cập nhật: 13/11/2026 Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.

Phản ứng liên quan

Chưa có phương trình nào được ghi nhận với chất này.