Chuyển đến nội dung chính
Giaiphuongtrinhhoahoc.com Từ điển chuyên sâu

CdSO₄

Cadmi sulfat, Sulfat cadmi

Thông Số Kỹ Thuật
Khối lượng mol:208.47 g/mol (dạng khan); 256.52 g/mol (dạng hemihydrat); 226.49 g/mol (dạng monohydrat); 244.51 g/mol (dạng trihydrat); 769.52 g/mol (dạng octahydrat)
Phân tử khối:208.47
Số CAS:7770-75-4 (khan); 10124-36-4 (hemihydrat); 13465-98-0 (octahydrat)
Trạng thái:Rắn
Màu sắc:Chất rắn kết tinh màu trắng
Tính tan:Rất dễ tan trong nước, không tan trong ethanol và acetone.
Độ tan:76 g/100 mL nước ở 0 °C; 79 g/100 mL nước ở 25 °C; 120 g/100 mL nước ở 100 °C.
Độ pH:Dung dịch 0.1M có pH xấp xỉ 4.5 – 5.5 (do thủy phân yếu tạo môi trường axit nhẹ).
Oxi hóa - Khử:Cadmium trong CdSO₄ có số oxi hóa +2, là trạng thái oxi hóa bền vững. Cadmium là kim loại có tính khử tương đối mạnh, nhưng trong hợp chất CdSO₄, ion Cd²⁺ thường không thể hiện tính oxi hóa hoặc khử rõ rệt trong các phản ứng hóa học thông thường, ngoại trừ khi tham gia vào quá trình điện phân hoặc bị khử bởi các chất khử mạnh hơn tạo thành Cd kim loại.
Nhiệt độ sôi:Không xác định (phân hủy trước khi sôi)
Nhiệt nóng chảy:1000 °C (khan); 41.5 °C (octahydrat, phân hủy)
Tỷ trọng:4.69 g/cm³ (khan); 3.09 g/cm³ (octahydrat)
Chất liên quan

Đặc tính & Ứng dụng

  • Mạ điện: Là một trong những nguồn chính cung cấp ion Cd²⁺ cho các bể mạ điện, tạo lớp phủ cadmium chống ăn mòn hiệu quả cho kim loại.
  • Pin Cadmi-Nickel (NiCd): Được sử dụng trong sản xuất một số loại pin sạc NiCd.
  • Điện cực tiêu chuẩn Weston: Là thành phần quan trọng của pin Weston, được dùng làm tiêu chuẩn điện thế chính xác trong phòng thí nghiệm.
  • Chất xúc tác: Đôi khi được dùng làm chất xúc tác trong một số phản ứng hữu cơ tổng hợp.
  • Sản xuất thuốc nhuộm và bột màu: Góp phần vào quá trình sản xuất một số loại thuốc nhuộm và bột màu có chứa cadmium.

Phương pháp điều chế

  • Từ Cadmium kim loại:
    Cd (r) + H₂SO₄ (dd) → CdSO₄ (dd) + H₂ (k)
  • Từ Cadmium oxit/hidroxit/cacbonat:
    CdO (r) + H₂SO₄ (dd) → CdSO₄ (dd) + H₂O (l)
    Cd(OH)₂ (r) + H₂SO₄ (dd) → CdSO₄ (dd) + 2H₂O (l)
    CdCO₃ (r) + H₂SO₄ (dd) → CdSO₄ (dd) + H₂O (l) + CO₂ (k)
  • Trong công nghiệp: Thường được điều chế bằng cách hòa tan cadmium kim loại, oxit, cacbonat hoặc sulfua trong axit sulfuric loãng nóng, sau đó kết tinh.

Tính chất Hóa học

Tác dụng với:

  • Kim loại mạnh hơn: Zn, Fe có thể đẩy Cd ra khỏi dung dịch muối: Zn + CdSO₄ → ZnSO₄ + Cd
  • Dung dịch bazơ: Tạo kết tủa hydroxit: CdSO₄ + 2NaOH → Cd(OH)₂↓ + Na₂SO₄
  • Dung dịch muối có ion tạo kết tủa: Ví dụ: BaCl₂ + CdSO₄ → BaSO₄↓ + CdCl₂ (tạo kết tủa BaSO₄ trắng)
  • Điện phân: Dung dịch CdSO₄ có thể bị điện phân để tạo ra Cd kim loại và O₂.

Không phản ứng:

Các axit mạnh (HCl, HNO₃) hoặc bazơ mạnh (NaOH, KOH) khi CdSO₄ đã ở dạng dung dịch và không có phản ứng thế hoặc kết tủa đặc biệt. Các dung môi hữu cơ không phân cực.

Chuỗi chuyển hóa

CdO → CdSO₄ → Cd(OH)₂ → CdCl₂

Hiện tượng thực tế

  • Thường thấy trong các thí nghiệm điện hóa, ví dụ như trong pin Weston, nơi nó đóng vai trò là chất điện ly.
  • Khi thêm dung dịch NaOH vào dung dịch CdSO₄, sẽ thấy xuất hiện kết tủa trắng không tan trong kiềm dư là Cd(OH)₂.

Bài tập vận dụng

Bài tập: Cho 100 mL dung dịch Cadmium sulfate 0.5M phản ứng hoàn toàn với dung dịch NaOH dư. Tính khối lượng kết tủa thu được.

  • Lời giải:
    Số mol CdSO₄ = 0.1 L × 0.5 mol/L = 0.05 mol.
    Phương trình phản ứng: CdSO₄ + 2NaOH → Cd(OH)₂↓ + Na₂SO₄
    Theo phương trình, 1 mol CdSO₄ tạo ra 1 mol Cd(OH)₂.
    Vậy số mol Cd(OH)₂ = 0.05 mol.
    Khối lượng mol của Cd(OH)₂ = 112.41 (Cd) + 2 × (16 + 1) (OH) = 146.43 g/mol.
    Khối lượng kết tủa Cd(OH)₂ = 0.05 mol × 146.43 g/mol = 7.3215 g.
Mẹo nhớ nhanh: Cadmi sulfat trắng tinh, Độc tính cao, chớ dại khinh. Pin Weston, mạ điện dùng, Cẩn trọng an toàn, tránh hiểm nguy cùng.

Cảnh báo & An toàn

Nguy hiểm: Cực độc khi hít phải, nuốt phải hoặc tiếp xúc qua da. Có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho thận, xương, phổi và các cơ quan khác. Là chất gây ung thư ở người (Nhóm 1 theo IARC). Gây kích ứng da, mắt và đường hô hấp. Cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc an toàn khi xử lý.
Độc tính: Cadmium sulfate cực kỳ độc.
Triệu chứng: Gây buồn nôn, nôn mửa, đau bụng cấp tính, tiêu chảy nếu nuốt phải. Hít phải bụi hoặc hơi có thể gây viêm phổi hóa học, phù phổi, tổn thương hô hấp nghiêm trọng. Tiếp xúc lâu dài có thể gây tổn thương thận (protein niệu, bệnh thiếu máu), tổn thương xương (loãng xương, bệnh Itai-itai), ung thư phổi và tuyến tiền liệt.
Sơ cứu:
  • Hít phải: Di chuyển nạn nhân đến nơi thoáng khí, giữ ấm và nghỉ ngơi. Cấp cứu y tế ngay lập tức.
  • Tiếp xúc da: Rửa sạch vùng da bị ảnh hưởng bằng nhiều nước và xà phòng. Tháo bỏ quần áo bị nhiễm.
  • Tiếp xúc mắt: Rửa mắt bằng nước sạch trong ít nhất 15 phút, nhấc mí mắt. Đến cơ sở y tế.
  • Nuốt phải: KHÔNG gây nôn. Súc miệng với nước. Cấp cứu y tế ngay lập tức.
Ảnh đại diện chuyên gia

Thu Thủy

Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.

Cập nhật: 12/11/2026 Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.

Phản ứng liên quan

Chưa có phương trình nào được ghi nhận với chất này.