Chuyển đến nội dung chính
Giaiphuongtrinhhoahoc.com Từ điển chuyên sâu

SnCl₄

Thiếc(IV) clorua, Tetrachloro thiếc, Thiếc tetraclorua

Thông Số Kỹ Thuật
Khối lượng mol:260.52 g/mol
Phân tử khối:260.52
Số CAS:7646-78-8
Trạng thái:Lỏng
Màu sắc:Không màu
Tính tan:Thủy phân mạnh trong nước, tan tốt trong các dung môi hữu cơ không phân cực như benzen, carbon disulfide, carbon tetrachloride.
Độ tan:Thủy phân hoàn toàn trong nước tạo ra SnO₂(H₂O)ₓ và HCl. Tan tốt trong EtOH, Et₂O, C₆H₆, CCl₄.
Độ pH:Rất axit (do thủy phân tạo HCl)
Oxi hóa - Khử:Thiếc trong SnCl₄ có số oxi hóa +4, là trạng thái oxi hóa cao nhất của thiếc, nên SnCl₄ thể hiện tính oxi hóa nhẹ trong một số điều kiện, nhưng chủ yếu là một axit Lewis mạnh.
Nhiệt độ sôi:114.1 °C
Nhiệt nóng chảy:-33 °C
Tỷ trọng:2.22 g/cm³ (ở 20 °C)

Máy tính nhanh

* Tự động tính dựa trên 260.52 g/mol

Chất liên quan
SnCl₂SnO₂SnH₄TiCl₄CCl₄

Đặc tính & Ứng dụng

  • Xúc tác: Được sử dụng làm xúc tác axit Lewis trong tổng hợp hữu cơ, ví dụ như phản ứng Friedel-Crafts.
  • Sản xuất organotin: Là tiền chất quan trọng để tổng hợp các hợp chất organotin, được dùng làm chất ổn định PVC, thuốc diệt nấm, thuốc trừ sâu.
  • Mạ thiếc: Trong quá trình mạ thiếc điện phân để phủ lớp thiếc bảo vệ lên các bề mặt kim loại khác.
  • Sản xuất chất màu: Trong một số quy trình sản xuất pigment và mực in.
  • Chất tạo khói: Đã từng được sử dụng để tạo khói ngụy trang do khả năng thủy phân mạnh tạo ra khói trắng (SnO₂ và HCl).

Phương pháp điều chế

  • Trong phòng thí nghiệm và công nghiệp: Thiếc(IV) clorua được điều chế bằng cách cho kim loại thiếc phản ứng trực tiếp với khí clo ở nhiệt độ phòng hoặc khi đun nóng:
    Sn(s) + 2Cl₂(g) → SnCl₄(l)
  • Cũng có thể điều chế bằng cách cho SnO₂ phản ứng với cacbon và clo.

Tính chất Hóa học

Tác dụng với:

  • Với nước: Thủy phân mạnh mẽ tạo SnO₂.xH₂O và HCl.
    SnCl₄ + (2+x)H₂O → SnO₂.xH₂O(s) + 4HCl(aq)
  • Với kiềm (bazơ): Phản ứng tạo kết tủa thiếc(IV) oxit ngậm nước và muối clorua.
    SnCl₄ + 4NaOH → Sn(OH)₄(s) + 4NaCl (hoặc SnCl₄ + 4NaOH → SnO₂.2H₂O(s) + 4NaCl)
  • Với các hợp chất hữu cơ (làm xúc tác axit Lewis): Ví dụ trong phản ứng Friedel-Crafts.
  • Với các hợp chất organometal: Tạo ra các hợp chất organotin.

Không phản ứng:

SnCl₄ không phản ứng trực tiếp với các kim loại kém hoạt động hơn thiếc hoặc các dung môi hữu cơ không phân cực mà nó hòa tan mà không có chất xúc tác mạnh hoặc điều kiện đặc biệt. Nó không phản ứng như một chất khử mạnh.

Chuỗi chuyển hóa

Sn → SnCl₄ → (CH₃)₂SnCl₂ → Sn(C₄H₉)₄

Hiện tượng thực tế

  • Khi nhỏ SnCl₄ lỏng vào nước, xuất hiện khói trắng dày đặc và một kết tủa trắng, đồng thời dung dịch trở nên nóng lên.
  • Đặt một lọ SnCl₄ không đậy nắp trong không khí ẩm sẽ thấy khói trắng bốc lên từ miệng lọ.

Bài tập vận dụng

Một lượng 13.025 g SnCl₄ phản ứng hoàn toàn với nước, tạo ra một kết tủa trắng và dung dịch axit. Viết phương trình phản ứng thủy phân và tính khối lượng kết tủa thu được. (Giả sử kết tủa là SnO₂.xH₂O và sau đó nung nóng tạo SnO₂)

  • Lời giải:
    Phương trình thủy phân: SnCl₄ + (2+x)H₂O → SnO₂.xH₂O(s) + 4HCl(aq)
    Coi kết tủa là SnO₂ (M = 150.71 g/mol).
    Số mol SnCl₄ = 13.025 g / 260.52 g/mol ≈ 0.05 mol
    Theo phương trình, 1 mol SnCl₄ tạo ra 1 mol SnO₂.
    Vậy số mol SnO₂ = 0.05 mol.
    Khối lượng SnO₂ = 0.05 mol * 150.71 g/mol = 7.5355 g.
Mẹo nhớ nhanh: Thiếc IV clorua, lỏng không màu, Thủy phân mạnh mẽ, ăn mòn sâu. Khói trắng bốc lên, axit tràn trề, Cẩn thận, bạn nhé, độc hại ghê!

Cảnh báo & An toàn

Nguy hiểm: SnCl₄ là chất lỏng có tính ăn mòn cao, độc và gây kích ứng mạnh cho da, mắt và đường hô hấp. Hơi của nó rất độc. Khi tiếp xúc với nước, nó thủy phân mãnh liệt, tạo ra axit clohydric (HCl) và khói trắng (thiếc(IV) oxit ngậm nước), gây nguy hiểm cho sức khỏe và môi trường. Có thể gây bỏng hóa chất nghiêm trọng. Tránh hít phải hơi, tiếp xúc trực tiếp với da và mắt.
Độc tính: Độc tính cao qua đường hô hấp, tiêu hóa và tiếp xúc da. Gây bỏng hóa chất, tổn thương phổi, mắt. Hơi SnCl₄ gây ngạt và tổn thương nghiêm trọng niêm mạc.
Sơ cứu: Ngay lập tức rửa sạch vùng tiếp xúc với nhiều nước trong ít nhất 15 phút. Nếu hít phải, đưa nạn nhân ra nơi thoáng khí, giữ ấm. Nếu nuốt phải, không gây nôn, súc miệng bằng nước và uống nhiều nước. Nhanh chóng tìm kiếm sự chăm sóc y tế.
Ảnh đại diện chuyên gia

Thu Thủy

Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.

Cập nhật: 11/11/2026 Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.

Phản ứng liên quan

Chưa có phương trình nào được ghi nhận với chất này.