Thông Số Kỹ Thuật
| Khối lượng mol: | 149.913 g/mol |
| Phân tử khối: | 149.913 |
| Số CAS: | 21351-79-1 |
| Trạng thái: | Rắn |
| Màu sắc: | Chất rắn màu trắng |
| Tính tan: | Rất dễ tan trong nước, ethanol và methanol, tạo dung dịch kiềm mạnh. |
| Độ tan: | 177.0 g/100 mL nước ở 15 °C (cực kỳ tan) |
| Độ pH: | Rất cao (>13 trong dung dịch loãng) |
| Oxi hóa - Khử: | Là một bazơ mạnh, không thể hiện tính oxi hóa hay khử đáng kể trong các phản ứng thông thường. Cs⁺ là ion kim loại kiềm có số oxi hóa +1 bền vững. |
| Nhiệt độ sôi: | Không xác định (phân hủy trước khi sôi) |
| Nhiệt nóng chảy: | 460 °C |
| Tỷ trọng: | 3.675 g/cm³ |
Máy tính nhanh
* Tự động tính dựa trên 149.913 g/mol
Đặc tính & Ứng dụng
- Xúc tác hóa học: Được sử dụng làm chất xúc tác trong nhiều phản ứng hữu cơ, đặc biệt là trong tổng hợp các hợp chất hữu cơ phức tạp.
- Điện phân: Là chất điện giải trong pin nhiên liệu và các ứng dụng điện hóa khác nhờ tính dẫn điện tốt của ion Cs⁺.
- Nghiên cứu khoa học: Dùng trong các thí nghiệm hóa học phân tích và điều chế các hợp chất chứa cesium khác.
- Sản xuất thủy tinh đặc biệt: Góp phần vào sản xuất một số loại thủy tinh có chỉ số khúc xạ cao hoặc tính chất đặc biệt.
- Năng lượng hạt nhân: Các hợp chất cesium, bao gồm CsOH, có thể được sử dụng trong các ứng dụng liên quan đến công nghệ hạt nhân.
Phương pháp điều chế
- Trong phòng thí nghiệm: Điều chế bằng phản ứng giữa kim loại Cesium (Cs) với nước:
2Cs + 2H₂O → 2CsOH + H₂ - Hoặc phản ứng của Cesium oxide (Cs₂O) với nước:
Cs₂O + H₂O → 2CsOH - Trong công nghiệp: Có thể điều chế bằng phản ứng trao đổi ion từ dung dịch Cesium chloride (CsCl) hoặc các muối Cesium khác.
Tính chất Hóa học
Tác dụng với:
- Axit: CsOH + HCl → CsCl + H₂O
- Oxit axit: 2CsOH + CO₂ → Cs₂CO₃ + H₂O
- Muối của kim loại yếu hơn hoặc tạo kết tủa: 2CsOH + CuSO₄ → Cs₂SO₄ + Cu(OH)₂↓
- Một số phi kim: Tùy điều kiện.
Không phản ứng:
CsOH không phản ứng với các bazơ khác hoặc với kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ ở điều kiện thường (trừ khi tạo phức). Nó cũng không phản ứng với các oxit bazơ. Tuy nhiên, do tính bazơ mạnh, nó có thể phản ứng với thủy tinh (SiO₂) ở nhiệt độ cao.
Chuỗi chuyển hóa
Cs → Cs₂O → CsOH → Cs₂SO₄
Hiện tượng thực tế
- Khi cho CsOH rắn vào nước, nó tan rất nhanh và tỏa nhiệt mạnh, làm dung dịch nóng lên nhanh chóng.
- Dung dịch CsOH làm quỳ tím chuyển sang màu xanh đậm và dung dịch phenolphtalein chuyển sang màu hồng.
Bài tập vận dụng
- Bài tập: Viết phương trình hóa học của các phản ứng sau:
a) Cesium hydroxide tác dụng với axit clohidric.
b) Cesium tác dụng với nước.
Lời giải:
a) CsOH + HCl → CsCl + H₂O
b) 2Cs + 2H₂O → 2CsOH + H₂
Mẹo nhớ nhanh: Xê-zi hi-đro-xít (CsOH) là bạn, Kiềm cực mạnh, cẩn thận bạn ơi!
Cảnh báo & An toàn
Nguy hiểm: Cesium hydroxide (CsOH) là một bazơ cực mạnh và có tính ăn mòn cao. Nó gây bỏng nặng cho da, mắt và đường hô hấp khi tiếp xúc. Phản ứng mạnh với axit, giải phóng nhiệt lớn. Cần bảo quản trong bình kín, tránh xa các chất không tương thích và đảm bảo thông gió tốt khi sử dụng.
Độc tính: CsOH cực kỳ ăn mòn. Tiếp xúc trực tiếp gây bỏng hóa chất nghiêm trọng cho da, mắt và niêm mạc. Hít phải bụi hoặc hơi có thể gây tổn thương đường hô hấp.
Sơ cứu: Rửa ngay lập tức vùng tiếp xúc với nhiều nước trong ít nhất 15 phút. Thay quần áo bị nhiễm bẩn. Nếu hít phải, di chuyển nạn nhân ra không khí trong lành. Nếu nuốt phải, không gây nôn, cho uống nhiều nước. Nhanh chóng tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp.
Sơ cứu: Rửa ngay lập tức vùng tiếp xúc với nhiều nước trong ít nhất 15 phút. Thay quần áo bị nhiễm bẩn. Nếu hít phải, di chuyển nạn nhân ra không khí trong lành. Nếu nuốt phải, không gây nôn, cho uống nhiều nước. Nhanh chóng tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp.
Thu Thủy
Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.
Cập nhật: 13/10/2026
Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.