| Khối lượng mol: | 165.19 g/mol |
| Phân tử khối: | 165.19 |
| Số CAS: | 63-91-2 |
| Trạng thái: | Rắn |
| Màu sắc: | Chất rắn kết tinh màu trắng |
| Tính tan: | Ít tan trong nước lạnh, dễ tan trong nước nóng và dung dịch axit/bazơ loãng. Khó tan trong ethanol. |
| Độ tan: | Tan 29.6 g/L ở 20 °C (nước) |
| Độ pH: | Khoảng 5.4-6.0 (dung dịch 1% trong nước) |
| Oxi hóa - Khử: | Chủ yếu thể hiện tính chất hóa học của axit amin (tạo liên kết peptide, phản ứng với ninhydrin). Nhóm nhân thơm có thể tham gia phản ứng thế electrophin nhưng thường yêu cầu điều kiện mạnh. |
| Nhiệt độ sôi: | Không xác định (phân hủy trước khi sôi) |
| Nhiệt nóng chảy: | 270-275 °C (phân hủy) |
| Tỷ trọng: | 1.2 g/cm³ |
Máy tính nhanh
* Tự động tính dựa trên 165.19 g/mol
Đặc tính & Ứng dụng
- Dinh dưỡng: Là axit amin thiết yếu, quan trọng trong chế độ ăn uống, đặc biệt là cho người ăn chay.
- Công nghiệp thực phẩm: Thành phần trong chất tạo ngọt nhân tạo aspartame, được dùng trong đồ uống diet và thực phẩm ít calo.
- Y học: Tiền chất của các neurotransmitter như dopamine, norepinephrine, epinephrine, và hormone tuyến giáp. Được nghiên cứu trong điều trị trầm cảm, Parkinson, ADHD.
- Tổng hợp hóa học: Là nguyên liệu để tổng hợp các hợp chất hữu cơ khác có hoạt tính sinh học.
Phương pháp điều chế
- Chiết tách: Từ thủy phân protein động vật hoặc thực vật.
- Tổng hợp sinh học: Thông qua con đường shikimate trong vi sinh vật và thực vật.
- Tổng hợp hóa học: Có thể tổng hợp thông qua các phương pháp như amin hóa hóa học hoặc phản ứng của phenylpyruvic acid với amoniac.
Tính chất Hóa học
Tác dụng với:
- Enzyme Phenylalanine Hydroxylase: Chuyển hóa thành Tyrosine trong cơ thể.
- Axit/Bazơ: Phản ứng tạo muối ở nhóm carboxyl và amino.
- Ninhydrin: Tạo màu xanh tím đặc trưng (phản ứng nhận biết axit amin).
- Các tác nhân tạo liên kết peptide: Tham gia tạo thành protein.
Không phản ứng:
Phenylalanine tương đối bền vững trong điều kiện nhiệt độ và pH trung tính. Không phản ứng với các tác nhân oxi hóa khử nhẹ thông thường. Không gây thụ động hóa bề mặt kim loại.
Chuỗi chuyển hóa
Phenylalanine → Tyrosine → L-Dopa → Dopamine → Norepinephrine → Epinephrine
Hiện tượng thực tế
- Phenylalanine là nguyên liệu để cơ thể sản xuất melanin, sắc tố tạo màu cho da, tóc và mắt.
- Được tìm thấy nhiều trong các loại thực phẩm giàu protein như thịt, cá, trứng, sữa và đậu nành.
Bài tập vận dụng
Một bệnh nhân PKU cần tuân thủ chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt, giới hạn lượng Phenylalanine hấp thụ dưới 300 mg/ngày. Giả sử một lon nước ngọt 'diet' 330ml chứa 180mg aspartame (trong đó khoảng 40% khối lượng là Phenylalanine). Tính toán xem bệnh nhân này có thể uống bao nhiêu lon nước ngọt đó trong một ngày mà vẫn đảm bảo an toàn?
Lời giải: Lượng Phenylalanine trong 1 lon = 180 mg * 0.40 = 72 mg. Số lon tối đa có thể uống = 300 mg / 72 mg/lon ≈ 4.16 lon. Do đó, bệnh nhân có thể uống tối đa 4 lon nước ngọt này trong một ngày.
Cảnh báo & An toàn
Thu Thủy
Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.