Chuyển đến nội dung chính
Giaiphuongtrinhhoahoc.com Từ điển chuyên sâu
Thông Số Kỹ Thuật
Khối lượng mol:131.17 g/mol
Phân tử khối:131.17
Số CAS:61-90-5
Trạng thái:Rắn
Màu sắc:Chất rắn tinh thể trắng
Tính tan:Tan tốt trong nước và axit loãng, ít tan trong ethanol, không tan trong ete.
Độ tan:24 g/L (20 °C) trong nước.
Độ pH:Khoảng 5.5-6.5 (trong dung dịch nước 1% ở 25°C).
Oxi hóa - Khử:Là một axit amin, leucine chủ yếu tham gia vào các phản ứng sinh hóa, không thể hiện tính oxi hóa/khử mạnh ở điều kiện thông thường. Nhóm -COOH có tính axit yếu, nhóm -NH₂ có tính bazơ yếu.
Nhiệt độ sôi:Không xác định (phân hủy trước khi sôi)
Nhiệt nóng chảy:293-295 °C
Tỷ trọng:1.17 g/cm³

Máy tính nhanh

* Tự động tính dựa trên 131.17 g/mol

Chất liên quan
IsoleucineValineAlanineGlycineMethionine

Đặc tính & Ứng dụng

  • Thực phẩm và Dinh dưỡng: Là một trong ba axit amin chuỗi nhánh (BCAA), leucine được sử dụng rộng rãi trong các sản phẩm bổ sung thể thao để kích thích tổng hợp protein cơ bắp, hỗ trợ phục hồi và tăng trưởng cơ.
  • Y học: Nghiên cứu cho thấy leucine có tiềm năng trong điều trị và quản lý các bệnh liên quan đến suy giảm cơ bắp, như suy mòn cơ ở người già hoặc bệnh nhân ung thư.
  • Dược phẩm: Là thành phần trong các công thức dinh dưỡng đường tĩnh mạch (TPN) cho bệnh nhân không thể ăn uống bình thường.
  • Chất tạo hương: Được sử dụng trong ngành công nghiệp thực phẩm để cải thiện hương vị.

Phương pháp điều chế

  • Tổng hợp hóa học: Tổng hợp từ các tiền chất như isovaleraldehyde.
  • Lên men vi sinh: Sản xuất công nghiệp thông qua quá trình lên men sử dụng vi khuẩn như Corynebacterium glutamicum hoặc Escherichia coli được biến đổi gen.
  • Chiết xuất: Từ thủy phân protein thực vật hoặc động vật, sau đó tách chiết và tinh chế.

Tính chất Hóa học

Tác dụng với:

  • Nước: Hòa tan để tạo dung dịch.
  • Axit/Bazơ: Tham gia phản ứng trung hòa axit-bazơ do có nhóm -COOH và -NH₂.
    Ví dụ: C₆H₁₃NO₂ + HCl → [C₆H₁₄NO₂]⁺Cl⁻
    Ví dụ: C₆H₁₃NO₂ + NaOH → C₆H₁₂NO₂Na + H₂O
  • Enzyme: Tham gia vào các phản ứng sinh hóa trong cơ thể dưới tác dụng của các enzyme chuyển hóa axit amin.

Không phản ứng:

Ở điều kiện thường, Leucine không phản ứng với hầu hết các kim loại hoạt động yếu, phi kim hay các dung môi hữu cơ không phân cực (như benzen, hexan).

Chuỗi chuyển hóa

Protein → Thủy phân → Axit amin (bao gồm Leucine) → Tổng hợp protein/Oxi hóa năng lượng

Hiện tượng thực tế

Sau khi tập luyện cường độ cao, việc bổ sung thực phẩm hoặc sản phẩm giàu Leucine có thể giúp giảm đau nhức cơ và tăng tốc độ phục hồi.

Bài tập vận dụng

Leucine là một axit amin thiết yếu.
a) Giải thích ý nghĩa của thuật ngữ 'axit amin thiết yếu'.
b) Nêu ít nhất hai vai trò quan trọng của Leucine đối với cơ thể người.
c) Tại sao Leucine (và các BCAA khác) lại phổ biến trong các sản phẩm bổ sung cho người tập thể hình?

Lời giải:
a) 'Axit amin thiết yếu' là những axit amin mà cơ thể không thể tự tổng hợp được hoặc tổng hợp không đủ để đáp ứng nhu cầu, do đó phải được bổ sung từ chế độ ăn uống.
b) Leucine đóng vai trò kích thích tổng hợp protein cơ bắp, hỗ trợ phục hồi và tăng trưởng cơ, đồng thời cung cấp năng lượng trong điều kiện thiếu hụt glucose.
c) Leucine kích hoạt con đường mTOR, một yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy tổng hợp protein cơ bắp, giúp tăng cường hiệu quả tập luyện và phục hồi cơ bắp nhanh chóng.

Mẹo nhớ nhanh: Leucine (C₆H₁₃NO₂) - 'L' như 'Lên' cơ, chuỗi nhánh phân, thiết yếu ta cần!

Cảnh báo & An toàn

Nguy hiểm: Leucine thường được coi là an toàn ở liều lượng thông thường. Tuy nhiên, việc sử dụng quá liều có thể gây mất cân bằng axit amin và các tác dụng phụ nhẹ như khó tiêu.
Độc tính: Leucine có độc tính rất thấp. LD₅₀ (chuột, uống) > 16 g/kg. Trong trường hợp hít phải bụi hoặc tiếp xúc qua da, có thể gây kích ứng nhẹ. Khi nuốt phải lượng lớn, uống nước để pha loãng. Trong trường hợp có phản ứng bất lợi, tham khảo ý kiến y tế.
Ảnh đại diện chuyên gia

Thu Thủy

Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.

Cập nhật: 31/10/2026 Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.

Phản ứng liên quan

Chưa có phương trình nào được ghi nhận với chất này.