Thông Số Kỹ Thuật
| Khối lượng mol: | 62.498 g/mol |
| Phân tử khối: | 62.498 |
| Số CAS: | 75-01-4 |
| Trạng thái: | Khí |
| Màu sắc: | Không màu |
| Tính tan: | Ít tan trong nước (1.1 g/L ở 25 °C), tan tốt trong các dung môi hữu cơ như ethanol, ether, benzen, CCl₄. |
| Độ tan: | 1.1 g/L (nước, 25 °C) |
| Độ pH: | Không có (chất khí, không tạo dung dịch axit/bazơ rõ ràng) |
| Oxi hóa - Khử: | Trong các phản ứng cộng, liên kết đôi C=C có thể bị oxi hóa. Số oxi hóa của C trong liên kết đôi là -2 và -1. Cl là -1. |
| Nhiệt độ sôi: | -13.4 °C |
| Nhiệt nóng chảy: | -153.8 °C |
| Tỷ trọng: | 0.911 g/cm³ (chất lỏng ở 20 °C) |
Máy tính nhanh
* Tự động tính dựa trên 62.498 g/mol
Chất liên quan
PVC (Polyvinyl clorua)12-DichloroethaneEthyleneAcetylene
Đặc tính & Ứng dụng
- Sản xuất nhựa PVC: Đây là ứng dụng quan trọng nhất, vinyl clorua là monome chính để tổng hợp polyvinyl clorua (PVC) thông qua quá trình trùng hợp gốc tự do.
- Sản xuất các hóa chất khác: Một lượng nhỏ được sử dụng làm chất trung gian trong tổng hợp một số hợp chất hữu cơ.
Phương pháp điều chế
- Công nghiệp:
- Hydroclo hóa acetylene (phương pháp cũ): CH≡CH + HCl → CH₂=CHCl
- Khử HCl từ 1,2-dichloroethane (phương pháp hiện đại): ClCH₂-CH₂Cl → CH₂=CHCl + HCl (xảy ra ở nhiệt độ cao hoặc có xúc tác kiềm). Đây là phương pháp phổ biến nhất, thường kết hợp với quy trình oxychlorination để tái tạo HCl.
- Oxyclo hóa ethane (ít phổ biến): 2CH₃-CH₃ + O₂ + 2HCl → 2CH₂=CHCl + 2H₂O - Phòng thí nghiệm:
- Khử HCl từ 1,2-dichloroethane bằng KOH/C₂H₅OH nóng.
Tính chất Hóa học
Tác dụng với:
- Trùng hợp: Phản ứng trùng hợp với chính nó để tạo ra polyvinyl clorua (PVC) dưới tác dụng của nhiệt, áp suất và chất khơi mào (gốc tự do).
- Cộng HX, X₂: Ví dụ: CH₂=CHCl + HBr → CH₃-CHBrCl (cộng Markovnikov).
- Oxi hóa: Có thể bị oxi hóa bởi các tác nhân mạnh như KMnO₄.
- Phản ứng thế gốc tự do: Với halogen ở điều kiện thích hợp.
Không phản ứng:
Chất khí này không phản ứng với nước, axit yếu, hoặc bazơ yếu ở điều kiện thường.
Chuỗi chuyển hóa
C₂H₄ (Ethylene) + Cl₂ → ClCH₂-CH₂Cl (1,2-Dichloroethane) → C₂H₃Cl (Vinyl clorua) → (-CH₂-CHCl-)n (PVC)
Hiện tượng thực tế
- Rò rỉ khí: Khí vinyl clorua thoát ra từ các đường ống bị rò rỉ trong nhà máy sản xuất, gây nguy cơ cháy nổ và phơi nhiễm.
- Phân hủy PVC: Khi nhựa PVC cháy hoặc phân hủy ở nhiệt độ cao, có thể giải phóng một lượng nhỏ vinyl clorua, tuy nhiên sản phẩm chính thường là HCl và các hydrocacbon khác.
Bài tập vận dụng
- Bài tập: Trùng hợp 624.98 kg vinyl clorua thu được bao nhiêu kg PVC (hiệu suất 90%)? Tính số mắt xích trung bình nếu khối lượng mol trung bình của PVC là 62498 g/mol.
- Lời giải vắn tắt:
- Khối lượng mol C₂H₃Cl = 62.498 g/mol.
- Khối lượng PVC lý thuyết = 624.98 kg.
- Khối lượng PVC thực tế = 624.98 kg * 0.90 = 562.482 kg.
- Số mắt xích trung bình = (62498 g/mol PVC) / (62.498 g/mol C₂H₃Cl) = 1000 mắt xích.
Mẹo nhớ nhanh: Vinyl clorua dễ bay hơi, gây nguy, trùng hợp PVC là chủ yếu.
Cảnh báo & An toàn
Nguy hiểm: Dễ cháy nổ: Vinyl clorua là một chất khí rất dễ cháy. Hơi của nó nặng hơn không khí và có thể lan truyền xa, tạo thành hỗn hợp dễ nổ với không khí khi có nguồn đánh lửa.
Độc tính: Là chất gây ung thư đã được biết, đặc biệt liên quan đến ung thư gan (u mạch máu gan).
Kích ứng: Gây kích ứng đường hô hấp, mắt và da. Tiếp xúc lâu dài có thể gây tổn thương thần kinh và tuần hoàn.
Độc tính: Là chất gây ung thư đã được biết, đặc biệt liên quan đến ung thư gan (u mạch máu gan).
Kích ứng: Gây kích ứng đường hô hấp, mắt và da. Tiếp xúc lâu dài có thể gây tổn thương thần kinh và tuần hoàn.
Độc tính: Vinyl clorua được phân loại là chất gây ung thư nhóm 1 bởi IARC, đặc biệt gây ung thư gan (angiosarcoma gan), cũng như có thể liên quan đến ung thư não, phổi và hệ bạch huyết. Hít phải ở nồng độ cao gây chóng mặt, buồn nôn, mất ý thức. Tiếp xúc lâu dài có thể gây bệnh Raynaud, tổn thương gan và thần kinh.
Sơ cứu:
Sơ cứu:
- Hít phải: Di chuyển nạn nhân ra khỏi khu vực ô nhiễm đến nơi có không khí trong lành. Hô hấp nhân tạo nếu ngừng thở, thở oxy nếu khó thở. Cần trợ giúp y tế ngay lập tức.
- Tiếp xúc da/mắt: Rửa sạch ngay lập tức bằng nhiều nước trong ít nhất 15 phút. Cởi bỏ quần áo dính chất. Tìm kiếm sự chăm sóc y tế.
- Nuốt phải: Rất ít khả năng xảy ra do chất khí. Nếu có, không gây nôn, cần trợ giúp y tế ngay lập tức.
Thu Thủy
Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.
Cập nhật: 19/08/2026
Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.