Chuyển đến nội dung chính
Giaiphuongtrinhhoahoc.com Từ điển chuyên sâu
Thông Số Kỹ Thuật
Khối lượng mol:165.19 g/mol
Phân tử khối:165.19
Số CAS:63-91-2
Trạng thái:Rắn
Màu sắc:Chất rắn kết tinh màu trắng
Tính tan:Ít tan trong nước lạnh, dễ tan trong nước nóng và dung dịch axit/bazơ loãng. Khó tan trong ethanol.
Độ tan:Tan 29.6 g/L ở 20 °C (nước)
Độ pH:Khoảng 5.4-6.0 (dung dịch 1% trong nước)
Oxi hóa - Khử:Chủ yếu thể hiện tính chất hóa học của axit amin (tạo liên kết peptide, phản ứng với ninhydrin). Nhóm nhân thơm có thể tham gia phản ứng thế electrophin nhưng thường yêu cầu điều kiện mạnh.
Nhiệt độ sôi:Không xác định (phân hủy trước khi sôi)
Nhiệt nóng chảy:270-275 °C (phân hủy)
Tỷ trọng:1.2 g/cm³

Máy tính nhanh

* Tự động tính dựa trên 165.19 g/mol

Chất liên quan
TyrosineTryptophanAspartameDopamineMelanin

Đặc tính & Ứng dụng

  • Dinh dưỡng: Là axit amin thiết yếu, quan trọng trong chế độ ăn uống, đặc biệt là cho người ăn chay.
  • Công nghiệp thực phẩm: Thành phần trong chất tạo ngọt nhân tạo aspartame, được dùng trong đồ uống diet và thực phẩm ít calo.
  • Y học: Tiền chất của các neurotransmitter như dopamine, norepinephrine, epinephrine, và hormone tuyến giáp. Được nghiên cứu trong điều trị trầm cảm, Parkinson, ADHD.
  • Tổng hợp hóa học: Là nguyên liệu để tổng hợp các hợp chất hữu cơ khác có hoạt tính sinh học.

Phương pháp điều chế

  • Chiết tách: Từ thủy phân protein động vật hoặc thực vật.
  • Tổng hợp sinh học: Thông qua con đường shikimate trong vi sinh vật và thực vật.
  • Tổng hợp hóa học: Có thể tổng hợp thông qua các phương pháp như amin hóa hóa học hoặc phản ứng của phenylpyruvic acid với amoniac.

Tính chất Hóa học

Tác dụng với:

  • Enzyme Phenylalanine Hydroxylase: Chuyển hóa thành Tyrosine trong cơ thể.
  • Axit/Bazơ: Phản ứng tạo muối ở nhóm carboxyl và amino.
  • Ninhydrin: Tạo màu xanh tím đặc trưng (phản ứng nhận biết axit amin).
  • Các tác nhân tạo liên kết peptide: Tham gia tạo thành protein.

Không phản ứng:

Phenylalanine tương đối bền vững trong điều kiện nhiệt độ và pH trung tính. Không phản ứng với các tác nhân oxi hóa khử nhẹ thông thường. Không gây thụ động hóa bề mặt kim loại.

Chuỗi chuyển hóa

Phenylalanine → Tyrosine → L-Dopa → Dopamine → Norepinephrine → Epinephrine

Hiện tượng thực tế

  • Phenylalanine là nguyên liệu để cơ thể sản xuất melanin, sắc tố tạo màu cho da, tóc và mắt.
  • Được tìm thấy nhiều trong các loại thực phẩm giàu protein như thịt, cá, trứng, sữa và đậu nành.

Bài tập vận dụng

Một bệnh nhân PKU cần tuân thủ chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt, giới hạn lượng Phenylalanine hấp thụ dưới 300 mg/ngày. Giả sử một lon nước ngọt 'diet' 330ml chứa 180mg aspartame (trong đó khoảng 40% khối lượng là Phenylalanine). Tính toán xem bệnh nhân này có thể uống bao nhiêu lon nước ngọt đó trong một ngày mà vẫn đảm bảo an toàn?

Lời giải: Lượng Phenylalanine trong 1 lon = 180 mg * 0.40 = 72 mg. Số lon tối đa có thể uống = 300 mg / 72 mg/lon ≈ 4.16 lon. Do đó, bệnh nhân có thể uống tối đa 4 lon nước ngọt này trong một ngày.

Mẹo nhớ nhanh: P-H-E-N-Y-L, vòng benzen gắn amin, Chất này thiết yếu, cấu trúc vững bền, Cho não hoạt động, sắc tố hiện lên.

Cảnh báo & An toàn

Nguy hiểm: Phenylalanine tự nó không được coi là nguy hiểm ở liều lượng thông thường. Tuy nhiên, ở những người mắc bệnh Phenylketonuria (PKU), việc tiêu thụ phenylalanine quá mức có thể gây tổn thương não nghiêm trọng. Cần có nhãn cảnh báo 'Chứa Phenylalanine' trên sản phẩm.
Độc tính: Đối với đa số người, phenylalanine an toàn. Tuy nhiên, với người bệnh Phenylketonuria (PKU) do thiếu enzyme phenylalanine hydroxylase, phenylalanine tích tụ trong cơ thể gây độc cho hệ thần kinh trung ương, dẫn đến chậm phát triển trí tuệ. Sơ cứu: Nếu nghi ngờ ngộ độc ở bệnh nhân PKU, cần ngừng ngay việc tiêu thụ các sản phẩm chứa phenylalanine và tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp.
Ảnh đại diện chuyên gia

Thu Thủy

Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.

Cập nhật: 01/11/2026 Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.

Phản ứng liên quan

Chưa có phương trình nào được ghi nhận với chất này.