Thông Số Kỹ Thuật
| Khối lượng mol: | 101.19 g/mol |
| Phân tử khối: | 101.19 |
| Số CAS: | 121-44-8 |
| Trạng thái: | Lỏng |
| Màu sắc: | Không màu |
| Tính tan: | Ít tan trong nước (tan khoảng 1.6 g/100 mL ở 20°C), tan tốt trong ethanol, diethyl ether, benzene và hầu hết các dung môi hữu cơ. |
| Độ tan: | 1.6 g/100 mL nước ở 20°C |
| Độ pH: | Khoảng 10-11 (dung dịch 0.1 M, kiềm yếu) |
| Oxi hóa - Khử: | Không có tính oxi hóa hoặc khử mạnh. Nitơ trong amin bậc ba có cặp electron tự do, thể hiện tính bazơ yếu và khả năng tạo liên kết cộng hóa trị cho-nhận. |
| Nhiệt độ sôi: | 89.3 °C |
| Nhiệt nóng chảy: | -114.7 °C |
| Tỷ trọng: | 0.726 g/cm³ (ở 20°C) |
Máy tính nhanh
* Tự động tính dựa trên 101.19 g/mol
Chất liên quan
Monoethylamine (CH₃CH₂NH₂)Diethylamine ((CH₃CH₂)₂NH)Trimethylamine ((CH₃)₃N)Pyridine (C₅H₅N)Ammonia (NH₃)
Đặc tính & Ứng dụng
- Xúc tác: Trong tổng hợp hữu cơ, đặc biệt là phản ứng ngưng tụ, acyl hóa, alkyl hóa, và phản ứng loại HBr/HCl.
- Dung môi: Dùng làm dung môi cho các phản ứng, chiết xuất, hoặc trong sản xuất cao su, nhựa.
- Chất điều chỉnh pH: Trong sản xuất polyme, xử lý nước, và trong ngành dược phẩm.
- Ngành dược phẩm: Là chất trung gian trong tổng hợp thuốc, ví dụ như thuốc chống dị ứng.
- Sản xuất thuốc trừ sâu: Dùng làm chất phụ gia hoặc chất trung gian.
- Tổng hợp hóa chất khác: Nguyên liệu để sản xuất muối amoni bậc bốn, chất ức chế ăn mòn.
Phương pháp điều chế
- Phòng thí nghiệm: Tổng hợp từ phản ứng giữa amoniac (NH₃) và ethanol (C₂H₅OH) với xúc tác alumina hoặc silica ở nhiệt độ cao.
- Công nghiệp: Sản xuất bằng cách cho ethanol phản ứng với amoniac qua xúc tác oxit kim loại ở nhiệt độ và áp suất cao. Sản phẩm là hỗn hợp mono-, di- và triethylamine, sau đó được tách bằng chưng cất phân đoạn.
Tính chất Hóa học
Tác dụng với:
- Axit mạnh (ví dụ HCl, H₂SO₄): Tạo muối amoni.
Ví dụ: (C₂H₅)₃N + HCl → [(C₂H₅)₃NH]Cl - Các chất alkyl hóa (ví dụ CH₃I, R-X): Tạo muối amoni bậc bốn.
Ví dụ: (C₂H₅)₃N + CH₃I → [(C₂H₅)₃NCH₃]I - Anhydrit axit hoặc acyl clorua: Tham gia phản ứng acyl hóa với vai trò chất nhận axit.
- Nước (pH): Hòa tan một phần và tạo dung dịch bazơ yếu.
Không phản ứng:
Các dung môi không phân cực như hexan, benzen nếu không có điều kiện phản ứng xúc tác. Triethylamine thường không phản ứng với các kim loại kiềm, kiềm thổ, hoặc các chất oxi hóa yếu trong điều kiện thông thường.
Chuỗi chuyển hóa
C₂H₅OH + NH₃ → CH₃CH₂NH₂ → (CH₃CH₂)₂NH → (C₂H₅)₃N
Hiện tượng thực tế
- Triethylamine có mùi tanh nhẹ, đặc trưng của amin.
- Khi thêm Triethylamine vào nước, dung dịch thu được có tính bazơ yếu, làm quỳ tím chuyển xanh.
Bài tập vận dụng
- Bài tập: Viết phương trình phản ứng của Triethylamine với axit clohidric (HCl) và với metyl iodua (CH₃I).
- Lời giải:
1. (C₂H₅)₃N + HCl → [(C₂H₅)₃NH]Cl (Trietylamoni clorua)
2. (C₂H₅)₃N + CH₃I → [(C₂H₅)₃NCH₃]I (Tetraetylmetylamoni iodua - phản ứng alkyl hóa tạo muối amoni bậc bốn)
Mẹo nhớ nhanh: Tri-etylamin, amin bậc ba, dung môi xúc tác, dễ cháy đó nha!
Cảnh báo & An toàn
Nguy hiểm: Triethylamine là chất lỏng dễ cháy, hơi của nó nặng hơn không khí và có thể tạo hỗn hợp nổ với không khí. Hơi và chất lỏng có tính ăn mòn nhẹ, gây kích ứng mạnh cho da, mắt và đường hô hấp. Tiếp xúc lâu dài hoặc liều cao có thể gây tổn thương gan, thận và hệ thần kinh trung ương.
Độc tính: Gây kích ứng mạnh cho mắt, da, và đường hô hấp. Hít phải hơi có thể gây ho, khó thở, buồn nôn, đau đầu, chóng mặt. Nuốt phải có thể gây bỏng đường tiêu hóa, nôn mửa, tiêu chảy. Tiếp xúc da có thể gây bỏng hóa chất. Sơ cứu:
- Hít phải: Di chuyển nạn nhân ra không khí trong lành, giữ ấm, nếu khó thở thì hô hấp nhân tạo hoặc thở oxy.
- Tiếp xúc da: Rửa sạch ngay lập tức bằng nhiều nước và xà phòng ít nhất 15 phút, cởi bỏ quần áo dính chất.
- Tiếp xúc mắt: Rửa ngay lập tức dưới vòi nước chảy nhẹ nhàng ít nhất 15 phút, kéo mí mắt ra.
- Nuốt phải: KHÔNG gây nôn. Súc miệng bằng nước, uống nhiều nước (1-2 ly), tìm kiếm trợ giúp y tế khẩn cấp.
Thu Thủy
Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.
Cập nhật: 30/10/2026
Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.