Chuyển đến nội dung chính
Giaiphuongtrinhhoahoc.com Từ điển chuyên sâu
Thông Số Kỹ Thuật
Khối lượng mol:32.115 g/mol
Phân tử khối:32.115
Số CAS:7803-62-5
Trạng thái:Khí
Màu sắc:Không màu
Tính tan:Ít tan trong nước, tan tốt trong một số dung môi hữu cơ như benzen, toluen, chloroform.
Độ tan:0.06 g/L ở 20 °C (trong nước)
Độ pH:Không có
Oxi hóa - Khử:Silane có tính khử mạnh do liên kết Si-H kém bền và khả năng nhường electron của Si. Silicon trong SiH₄ có số oxi hóa -4, có thể bị oxi hóa lên các trạng thái cao hơn (ví dụ: +4 trong SiO₂).
Nhiệt độ sôi:-111.8 °C
Nhiệt nóng chảy:-185 °C
Tỷ trọng:1.342 g/L (khí, 0 °C, 1 atm)

Máy tính nhanh

* Tự động tính dựa trên 32.115 g/mol

Chất liên quan
GeH₄CH₄SiCl₄Si₂H₆

Đặc tính & Ứng dụng

  • Công nghiệp bán dẫn: Là tiền chất quan trọng để lắng đọng màng silicon dioxide (SiO₂) và silicon nitride (Si₃N₄) bằng phương pháp lắng đọng hơi hóa học (CVD) và plasma-enhanced CVD (PECVD), dùng trong sản xuất chip, tấm pin mặt trời và màn hình phẳng.
  • Sản xuất vật liệu quang điện: Dùng trong sản xuất silicon vô định hình hydro hóa (a-Si:H) cho các tế bào quang điện màng mỏng.
  • Chất kết nối (coupling agent): Các dẫn xuất của silane được sử dụng để cải thiện độ bám dính giữa vật liệu hữu cơ và vô cơ.
  • Chất khử: Có thể hoạt động như một chất khử trong một số phản ứng hóa học.

Phương pháp điều chế

  • Trong phòng thí nghiệm:
    Mg₂Si + 4HCl → 2MgCl₂ + SiH₄
    LiAlH₄ + SiCl₄ → LiCl + AlCl₃ + SiH₄ (phản ứng phức tạp, cần điều kiện kiểm soát)
  • Trong công nghiệp (phương pháp hiện đại):
    Điều chế từ silicon kim loại thông qua phản ứng với hydro clorua tạo trichlorosilane (HSiCl₃), sau đó tinh chế và disproportionation:
    3SiCl₄ + 2H₂ + Si → 4HSiCl₃
    Sau đó, HSiCl₃ được chuyển hóa thành SiH₄ và SiCl₄ thông qua các phản ứng disproportionation có xúc tác.

Tính chất Hóa học

Tác dụng với:

  • Oxy (O₂): Tự bốc cháy tạo SiO₂ và H₂O.
  • Halogen (X₂): Phản ứng thế tạo ra halogenosilane (ví dụ: SiH₃Cl, SiH₂Cl₂...).
  • Chất oxi hóa mạnh: Phản ứng mãnh liệt.
  • Kim loại kiềm/kiềm thổ nóng chảy: Tạo silicide kim loại.

Không phản ứng:

Ở điều kiện nhiệt độ phòng, Silane không phản ứng đáng kể với nước (ít tan), axit mạnh (HCl, H₂SO₄) và kiềm loãng trong thời gian ngắn.

Chuỗi chuyển hóa

SiH₄ + 2O₂ → SiO₂ + 2H₂O (tự cháy trong không khí) -> SiO₂ + 2NaOH → Na₂SiO₃ + H₂O

Hiện tượng thực tế

Silane tự bốc cháy ngay lập tức khi tiếp xúc với không khí tạo thành khói trắng silicon dioxide. Hiện tượng này thường thấy khi rò rỉ khí silane trong môi trường có oxy.

Bài tập vận dụng

  • Bài tập: Tính thể tích khí oxy (ở điều kiện tiêu chuẩn) cần thiết để đốt cháy hoàn toàn 6.423 gam Silane (SiH₄).
    Lời giải:
    Phản ứng cháy: SiH₄ + 2O₂ → SiO₂ + 2H₂O
    Khối lượng mol SiH₄ = 32.115 g/mol
    Số mol SiH₄ = 6.423 g / 32.115 g/mol ≈ 0.2 mol
    Theo phương trình, 1 mol SiH₄ phản ứng với 2 mol O₂.
    Vậy, 0.2 mol SiH₄ cần 0.2 * 2 = 0.4 mol O₂.
    Thể tích O₂ (ĐKTC) = 0.4 mol * 22.4 L/mol = 8.96 L.
Mẹo nhớ nhanh: Silane SiH₄, khí không màu, bốc cháy ngay, ứng dụng cao trong ngành bán dẫn. Nhớ cẩn thận, cháy nổ đấy!

Cảnh báo & An toàn

Nguy hiểm: Silane là một chất khí dễ cháy nổ cực mạnh, tự bốc cháy trong không khí khi có mặt oxy. Hỗn hợp với không khí có thể gây nổ mạnh. Nó có thể tạo thành các sản phẩm phân hủy độc hại khi cháy. Cần hết sức cẩn trọng khi lưu trữ và sử dụng, tránh xa các nguồn nhiệt, tia lửa và chất oxi hóa. Luôn đảm bảo thông gió tốt.
Độc tính: Silane là chất kích ứng đường hô hấp và mắt ở nồng độ cao. Nguy hiểm chính là tính dễ cháy nổ. Hít phải có thể gây khó thở, ho. Tiếp xúc với da/mắt có thể gây kích ứng. Trường hợp hít phải, đưa nạn nhân ra nơi thoáng khí, hỗ trợ hô hấp nếu cần. Trường hợp cháy nổ, tuyệt đối không dùng nước để dập lửa do phản ứng với nước, sử dụng bình chữa cháy bột hoặc CO₂. Gọi cấp cứu y tế ngay lập tức.
Ảnh đại diện chuyên gia

Thu Thủy

Cử nhân Hóa học Đại học Khoa học Tự nhiên. Có 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và số hóa tài liệu giáo dục môn Hóa học.

Cập nhật: 21/10/2026 Đã kiểm duyệt chuyên môn
Miễn trừ trách nhiệm (Disclaimer): Toàn bộ thông số hóa học, điều kiện phản ứng và hiện tượng được tham chiếu từ cơ sở dữ liệu danh pháp IUPAC và sách giáo khoa Hóa học chuẩn. Dữ liệu mang tính chất tham khảo phục vụ học thuật. Chúng tôi khuyến cáo người dùng không tự ý thực hành các phản ứng sinh nhiệt, tạo khí độc hoặc chất nổ tại nhà khi không có thiết bị bảo hộ và sự giám sát của chuyên gia.

Phản ứng liên quan

Chưa có phương trình nào được ghi nhận với chất này.